Afbouwen

De natuur gedraagt zich nog alsof het hoogzomer is, maar ondertussen is het allang herfst. Het is warm voor deze tijd van het jaar en vooral: droog. Heel droog. Na zo’n droge zomer is het watertekort niet zomaar weer opgelost. En hoewel er in september wel een paar keer flinke buien zijn gevallen is dat een schijntje bij wat er nodig is. Normaal is het in de herfst vaak genoeg nat, maar helaas, de regen laat maar op zich wachten. Dus zo ben ik zowaar in oktober in de tuin aan het water geven. Het is me nog nooit overkomen.

De rode kool die nog in de tuin staat is eigenlijk veel te klein gebleven. Ik laat ‘m nu mooi nog even staan, wie weet komt er nog een klein kooltje. De groenbemester die ik had gezaaid is al opgekomen en groeit behoorlijk. Ook de sla en de andijvie doen het goed. Het eerste (mini)kropje hebben we al gegeten. Op de plek van de slaplant die heeft staan bloeien staan tientallen mini-slaplantjes. Ik zou al bijna een maaltijd kunnen maken van de kiemblaadjes :-D. Met dit weer groeien ze gestaag door, dat belooft nog wat. Het voordeel van zoveel plantjes is dat je makkelijk een klein kropje kunt oogsten. Het kropje is sneller op, je hebt snel weer een verse en je hoeft straks niet/minder weg te gooien.

Ondertussen ben ik in de tuin voornamelijk bezig met onkruid verwijderen. Nu het onkruid niet meer zo hard groeit heb ik er ook veel langer plezier van. De oogst wordt minder, het onkruid groeit minder hard, water geven is minder nodig: het tuinseizoen bouwt af. Het is ook wel lekker, zo geeft het weer ruimte voor andere activiteiten. En mocht ik met dit mooie weer zin hebben om nog wél even wat te doen, dan is er nog genoeg ‘winterwerk’ wat ook wel in het zonnetje kan.

Nieuwe voorraad

Hoewel ik doorgaans vrijwel al mijn plantjes zelf opkweek heb ik dit jaar verschillende plantjes gekocht. Zo heb ik laatst (weer) wat andijvie- en slaplantjes aangeschaft. Het voordeel is dat de plantjes minder kwetsbaar zijn en al enig formaat hebben. Doorgaans slaan ze goed aan en beginnen ze vlot aan een groeispurt. Het nadeel is dat je ze per 4 tegelijk koopt en ze allemaal precies even groot zijn. Over enige tijd heb ik dus precies 4 fikse andijviekroppen die geoogst willen worden. En dat is dan weer jammer. Want ik houd vooral van stamppot rauwe andijvie, en daar gaat niet zoveel andijvie in. Laat staan dat er vier kroppen binnen twee weken doorheen gaan.

Maar goed, er is wel wat te doen aan dit luxeprobleem. Zo spreid ik de oogst doordat ik de eerste krop oogst als deze nog relatief klein is.

Verder heb ik dit keer maar twee van de vier plantjes meteen in de tuin gezet. De andere twee staan nog op het balkon. Door de beperkte grond die de balkonplantjes hebben zullen ze op den duur niet verder groeien. Overigens doen de plantjes op het balkon het tot nu toe beter dan de plantjes in de tuin.

Verder vallen er wel eens wat plantjes ten prooi aan slakken, mollengangen, luizen, extreme weersomstandigheden of wat dan ook. Zo is het eerste andijvieplantje in de tuin alweer dood.

En mocht er dan aan het eind nog steeds teveel andijvie overblijven dan zijn er gelukkig altijd vrienden of familieleden die wel willen delen in de oogst om te voorkomen dat er mooie groente wordt weggegooid.

Tomatenplantjes

Er komt steeds meer ruimte in de tuin voor de thuis opgekweekte planten. Met name de tomatenplanten groeien hun potje uit en verlangen naar de volle grond. Met het mooie weer ben ik regelmatig op de tuin te vinden en elke keer gaan er een paar mee in de fietstas. En zo begint het balkon al wat leger te worden en de tuin groener.

Waar de tomatenplanten rijp zijn voor de tuin, moeten andere soorten nog gezaaid worden. Ach, alles gaat wat later dit jaar en dan blijkt het ook wel goed te komen. Door het warme weer halen de laat gezaaide planten de vroeg gezaaide soms bijna weer in. Maar zover is het nu nog niet. In de kweekbak komen de kiemblaadjes tevoorschijn van de boontjes, pompoenen, courgette, zinnia en basilicum. De sla is een koude kiemer en die wil niet zo goed met dit weer. Ach, als de bak verder leeg is kan ik het altijd nog even in de koelkast zetten. En het lijkt me een goed idee om weer één van de slakroppen te laten bloeien en zaaien, het bevalt me goed, die prachtige kroppen sla.

Aanpoten

Het is momenteel flink aanpoten in de tuin. Paadjes leggen, pispotjes en heermoes zorgvuldig uitgraven, zaaien, stellages bouwen, worteldoek ingraven en  dan zijn er nog de dingen die altijd doorgaan zoals het onkruid bijhouden en water geven. De laatste twee weken heb ik hard gewerkt in de tuin en dat begint zijn vruchten af te werpen. Vandaag een inhaalslag op mijn blog.

Vorig jaar heeft er een krop sla gebloeid en zichzelf uitgezaaid. Tot mijn grote verbazing hebben de slaplantjes de strenge vorst overleefd en staan er nu heel wat prachtige kroppen sla in de tuin. De kern is boterzacht en knapperig, de perfecte krop! We smullen er al enige tijd van. Bij het tuincentrum heb ik nog wat voorgezaaide sla gekocht om over een maand ook sla uit de tuin te kunnen eten. Er omheen heb ik kapucijners gezaaid en die komen inmiddels al op.

De wortels die ik heb gezaaid in maart zijn voor een groot deel goed opgekomen. Met al die bezoekjes aan de tuin krijgen ze ook regelmatig water. Het wortelloof ziet er prachtig frisgroen uit, dat belooft wat.

Verder heb ik rode bieten gezaaid, andijvieplantjes geplant, prei gezaaid en doperwten. Die laatste doen het niet zo goed, maar die lading was dan ook van vóór het trouwen. Inmiddels heb ik thuis alweer nieuwe plantjes staan. Verder heb ik rijsdoperwten voor geweekt en gezaaid.

Naast het zaaien en planten probeer ik om elke keer weer wat extra grond onkruidvrij te maken. De gedane stukken onkruidvrij houden is een stuk sneller dan de nieuwe stukken. Achterin zit nog een heel stuk waar veelvuldig pispotjes groeien. Deze moeten er met complete wortel uit, anders komen ze net zo snel weer terug. Dan gaat het onkruid verwijderen niet zo snel, maar ik weet: nu grondig werken bespaart me in de toekomst een heleboel tijd. En daar doe ik het voor.

En zo krijgt de tuin steeds meer vorm. Elke keer komt er weer een stukje bij dat ‘af’ is. Het geeft véél voldoening en is het harde werken zéker waard.

 

Nog even zaaien

Ik heb het gevoel dat het einde van het tuinseizoen nadert. De één na de andere soort is klaar om te oogsten en zo langzamerhand neemt de oogst van bepaalde groenten alweer af. Zo had ik een overvloed aan boontjes maar is het meeste er nu wel van af. Alleen de snijbonen gaan nog even door. De kolen schieten al lekker op, van de bieten is al meer dan de helft geoogst en verorberd. Bij de frambozen ben ik inmiddels aanbeland bij de gele herfstframboos. Het voelt dan ook een beetje gek om nog te gaan zaaien. Maar er zijn nog soorten die gezaaid kunnen worden. De snijbiet zaaide ik afgelopen weekend, al had dat geloof ik al wel ietsje eerder gemoeten. Andijvie en sla kan nog steeds en zo heb ik er weer drie soorten bij. Nu goed in de gaten houden dat de boel niet uitdroogt, want zo in de zomer kan het snel gaan. En eerlijk gezegd, op zaailingen letten zit doorgaans ook niet in mijn zomerse ritme…

Eerste oogst

Deze week eet ik meerdere keren uit eigen tuin. Een aantal grote bladeren van de andijvieplant was genoeg voor de stamppot. Binnen een paar uur ging het vanuit de tuin naar mijn bord, heerlijk zo vers!

Ik kon ook al een krop sla oogsten. Als die sla eenmaal een beetje op dreef komt kan het flink groeien. Ik was er dan ook nog niet helemaal op voorbereid dat er sla klaar was, ik had thuis nog een krop uit de supermarkt liggen. Maar het was geen probleem, ik vind het heerlijk om bij de lunch sla te eten.

Het verschil tussen de gekochte sla en zelf gekweekte sla viel zo duidelijk op. Met name de grote bladeren aan de buitenkant zijn bij mijn eigen sla veel frisser en zien er knapperig uit. De sla uit de supermarkt (die overigens ook heerlijk was) had ietwat stug buitenblad. Na jaren tuinieren begrijp ik opeens dat mensen sla liever uit eigen tuin eten.

Kasplantjes

Met de vorst in de afgelopen maand is ook in de kas niet alles goed gegaan. Een aantal tomatenplanten zijn doodgevroren, helaas! Het is natuurlijk voor mij nog uitproberen wat wel en niet kan in de kas. Het was voor mij dan ook wel een steuntje in de rug dat ook bij een ervaren tuinder nog plantjes waren doodgevroren. Niet dat ik hem de plantjes niet gun, integendeel, maar dat ook met ervaring je zoiets nog kan overkomen. Wel zag ik dat hij een extra isoleerlaag aanbracht voor zulke koude nachten. Het percentage planten dat het in zijn kas had overleefd lag dan ook een heel stuk hoger. Gelukkig mocht ik wat tomatenplanten hebben en was de schade zo miniem.

De sla doet het ontzettend goed, er verschijnen al mooie plantjes en zelfs al een klein kropje. Erg leuk om te zien en (nog?) geen last van slakken. Dat is ook een voordeel van de kas: je geeft water, je strooit wat slakkenkorrels, en geen regen die de boel weer wegspoelt. Zo hebben de korrels veel langer effect.

Vandaag kon ik ook nog van de kas als schuilhut genieten. Het regende de hele ochtend al een klein beetje maar al werkende was het niet storend. Alleen in de pauze wilde ik toch wel droog zitten en kon ik genieten van mijn eigen ‘huisje’. Uitrusten op een stoel na flinke arbeid, met een kopje thee, droog en warm. Met de tikkende regen op het dak en de fluitende vogels om me heen, vielen mijn ogen zowaar eventjes dicht. Heerlijk ontspannen.

Plantjes in de kas

Al vroeg was ik begonnen met het zaaien in de kas. Tenslotte wil ik er graag gebruik van maken dat ik het tuinseizoen wat kan verlengen. Het betekende wel dat ik vanaf dat moment 2x per week naar de tuin moest om water te geven. En zowaar, het tuinritme zat er sneller in dan ooit. Inmiddels staan er al heuse plantjes in de kas. De sla heeft al aardige blaadjes en de snijbiet laat zich ook zien. Helaas is er weinig opgekomen van de gezaaide snijbiet. Of zijn de slakken me voor geweest, ondanks slakkenkorrels. De oorzaak weet ik niet precies, maar ik heb er maar weer een rijtje bij gezaaid.

Thuis was ik ook al druk aan het zaaien geweest. Vorige week gingen de eerste plantjes naar de kas, volle grond. Een plantje andijvie en een lading tomatenplanten. Aan het verschil tussen de andijvie en de sla kun je duidelijk zien dat de andijvie in warmte is opgekweekt. De sla heeft kleinere blaadjes maar ziet er veel gezonder uit dan de andijvie met zijn lange slappe blad. Het andere verschil is dat van de andijvie thuis bijna alles opgekomen is en van de sla in de kas maar de helft. Het is altijd kiezen of delen.

De tomatenplanten hebben de eerste warme dag in de kas goed doorstaan. Ik was een beetje bang dat ze zouden bezwijken en een gemakkelijkere prooi zouden worden voor de slakken. Maar gelukkig, dinsdag stonden ze er nog fris en fruitig bij. Het betekent dat ik rustig aan de andere tomatenplanten ook naar de kas kan verhuizen. Dat scheelt ruimte in de vensterbank, ze zijn hun potje al bijna ontgroeid.

 

 

 

Vervroegd kunnen zaaien

De kas is in gebruik genomen voor het nieuwe tuinseizoen. Tijdens het klaarmaken van de grond, enige tijd geleden, merkte ik dat de kas een boel warmte vasthoudt. Ik verwachtte dat het een paar graden warmer zou zijn dan buiten maar het bleek minstens 7 graden verschil te zijn. Dat is in het voorjaar een heleboel. Dat is het verschil tussen nog niet zaaien of wél zaaien.

En zo begon ik afgelopen week met het zaaien van de eerste groenten in mijn kas. Snijbiet en sla liggen nu te ontkiemen onder de fijngemaakte aarde in een hoopje vermiculiet. Het vermiculiet moet het water beter vasthouden, juist bij de kleine plantjes ligt door door uitdroging op de loer. Ik zal nu met enig regelmaat naar de tuin moeten want water krijgt het niet vanzelf. En het is belangrijk om in de gaten te houden of de slakken niet actiever zijn dan ik. Om de beestjes een beetje tegen te werken heb ik om de sla plastic bakjes gezet. De onderkant heb ik eruit gesneden. Rondom de bakjes liggen slakkenkorrels. Het zal ze misschien genoeg tegenhouden om de sla de kans te geven om te groeien.

Straks eens even kijken, al verwacht ik dat er nog niets te zien zal zijn.

Vers broodje gezond

dscn3048Het kan nog, al zullen het misschien wel de laatste broodjes zijn: een vers broodje gezond. Na een heerlijk broodje op een terrasje gister in Utrecht dacht ik: dat kan ik thuis ook klaarmaken. Het is vaak meer het probleem dat ik er niet de moeite voor neem of geen tijd, want moeilijk is het niet. Met wat blaadjes sla, tomaten en een gekookt eitje heb je eigenlijk al genoeg. Voor de variatie voegde ik nog kaas en sandwichspread toe en maakte ik verschillende combinaties. De resterende tomaatjes waren in mum van tijd verdwenen. Het smaakte me heerlijk en deed me nog even nagenieten van de vele verse groenten die ik afgelopen zomer uit eigen tuin at. dscn3050