Gezond eten

spinazie met eiGezond eten, met groente uit eigen tuin heb je al snel een berg vitamines op je bord. Vandaag zijn het spinazie-vitamines 😉 Anderhalf uur na het plukken verdween het in mijn maag, verser kan het bijna niet. En natuurlijk een gekookt eitje erbij. Het is niet alleen lekker maar ook nog eens gezond. Waarom?

Ik weet het nog heel goed dat ik in de collegebanken zat, aan het eind van een lange schooldag. Het was bijna zes uur, hoog tijd om te gaan eten. De docent was iets aan het uitleggen over bloed en hemoglobine. IJzer is een belangrijke grondstof die je lichaam nodig heeft om hemoglobine te maken. Hemoglobine is weer een belangrijk onderdeel van de bloed. Een tekort aan ijzer zorgt voor bloedarmoede. Spinazie bevat veel ijzer, een goede voedingsbron dus. De docent vertelde verder en legde uit dat een eitje bij de spinazie niet alleen erg lekker is (nou ja, vind ik wel erg lekker ;-)) maar ook erg gezond. De eiwitten van het ei helpen het lichaam om het ijzer uit de spinazie beter op te nemen. Een uitstekende combinatie dus. Toen ik de maaltijd in gedachten nog even aanvulde met wat aardappels en een malse braadworst begon het water me in de mond te lopen. Hoog tijd om naar huis te gaan en deze maaltijd klaar te maken dacht ik. En zo ben ik deze combinatie nooit vergeten 😉

Vanzelf water met mijn Big Drippa

bewateringsysteem kas Big DrippaSinds enige tijd heb ik een bewateringssysteem in mijn kas, genaamd ‘Big Drippa’. Dat is in ieder geval de naam die tuinkassenwinkel eraan gegeven heeft. Het systeem is eigenlijk heel eenvoudig. Een grote, waterdichte zak met een ventiel en een slangetje met 6 druppelmechanismen erin. Geen elektronica op batterijen, geen moeilijke handleiding. De druppelmechanismen kun je nog enigszins instellen op snel of langzaam, al is het lastig om in te schatten hoeveel water de plant dan krijgt. En drupt de eerste te hard dan doet de tweede maar weinig.

In het begin bleek ik iets verkeerd te hebben gedaan. Na een goede start kwam er opeens geen water meer uit druppelen. Ai… Ik had weinig tijd en heb het maar even laten zitten. Inmiddels weet ik dat er niets verstopt is en ik vermoed dat het ligt aan verschil in hoogte. Tja… de grond in mijn kas is nu eenmaal wat hobbelig. Na wat proberen doen de eerste druppelaars het gelukkig weer en de zak raakt ook daadwerkelijk leeg. Bij welke plant het precies terecht komt is nog niet helemaal met zekerheid te zeggen. In ieder geval wordt er bij mijn afwezigheid toch nog wat water gegeven in de kas, en daar ging het mij om 😉

Het kan ook gemakkelijk gebruikt worden bij potten. Ik vermoed zelfs dat het makkelijker is want het hoogteverschil is makkelijk op te lossen. Voor wie geïnteresseerd is in dit systeem: Ik heb de Big Drippa gekocht in de tuinkassenwinkel voor 14,95.

www.tuinkassenwinkel.nl

Zelf jam maken

Als zelf jam makenkind zag ik het mijn moeder elk jaar weer doen: zelf jam maken. Het zag er heel professioneel uit met al die potjes die steriel werden gemaakt en de snelheid waarmee de potjes werden gevuld en dicht gedraaid. Toen ik voor het eerst zelf jam wilde maken verwachtte ik dan ook een moeilijke klus. Maar dat is het helemaal niet! Zelf jam maken is niet moeilijk en vooral heel erg leuk. Ik wil het dan ook iedereen aanraden om het eens te proberen en vervolgens te kunnen genieten van zelfgemaakte jam.

Benodigdheden

  • Grote pan
  • pollepel
  • soeplepel
  • trechter
  • schoon doekje
  • schone theedoek
  • soda
  • glazen potjes met (onbeschadigd) metalen deksel
  • Marmello (verkrijbaar bij biologische winkel)
  • suiker (bij gebruik van geleisuiker is geen Marmello meer nodig)
  • fruit (bramen, frambozen, japanse wijnbes, appel, aardbeien, rabarber, pruimen etc)
  • evt. kaneel
  • evt. citroensap

steriele potjesHet schoonmaken van de potjes

Reken per kilo fruit zo’n vier potjes (als ik het goed inschat zit hier zo’n 300-350 mL in) en zorg dat er een paar extra potjes zijn. Alle andere potjes zijn natuurlijk ook te gebruiken, het is alleen wat lastiger inschatten hoeveel je nodig hebt.

Je kunt de potjes op verschillende manieren steriliseren: de potjes uitkoken of de potjes in heet water met soda zetten te weken en erna afspoelen. Ik vind zelf de laatste het makkelijkst, het kan dan namelijk gewoon in mijn afwasteiltje. Er is geen minimum tijd voor het weken van de potjes, ik wacht meestal tot het water weer wat afgekoeld is zodat ik zonder brandblaren de potjes eruit kan halen 😉

Zet de potjes vervolgens op de kop op een schone theedoek te drogen.

Voor het maken van de jam

Smaken verschillen en voorkeuren voor jamsoorten dus ook. De één houdt van heel zoet, de ander juist niet. De één wil een jam zonder stukjes, de ander vindt het liefste nog wat stukjes fruit terug. Ik beschrijf dit keer even hoe ik het zelf doe.

Geen jam is bij mij gelijk, elke keer bevat het weer een andere samenstelling aan fruit. Eigenlijk vind ik een jam met verschillende soorten door elkaar het lekkerst. Voordat ik het fruit kook zorg ik dat ik weet hoeveel kilo fruit ik heb. Dit is namelijk belangrijk voor het bepalen van de hoeveelheid suiker en Marmello.

In een grote pazelf jam makenn met slechts een bodempje water kook ik het fruit net zolang tot het zacht is. Ik vind het heerlijk als er nog wat stukjes in zitten maar het fruit moet wel door mijn trechter passen dus ik zorg vaak voor kleine stukjes.

Als het fruit zacht gekookt is, voeg ik de suiker en de Marmello toe. Per kilo fruit moet één zakje Marmello (zie beschrijving op de verpakking) en neem ik tussen de 500 en 700 gram suiker. Suiker staat bekend als ongezond maar tegelijk is het ook belangrijk als conserveringsmiddel. Houd daar dus rekening mee als je minder suiker wilt gebruiken in de jam. (Overigens: in de supermarkt wordt reclame gemaakt voor jam met wel 50% fruit. Per kilo fruit wordt dan een kilo suiker gebruikt) Voor de kleur is een beetje citroensap toevoegen nu handig (de jam houdt dan meer kleur) en eventueel kun je nog kaneel toevoegen.

jam makenDe jam moet nog een minuut koken en vervolgens zet ik de eerste potjes klaar. De trechter komt erin en ik vul de potjes met de gloeiend hete jam tot precies op de rand. Voor ik de potjes dichtdraai zorg ik dat de rand van het potje schoon is, anders gaat dit schimmelen. Na het dichtdraaien van het potje zet ik het potje op de kop. Volgende potje!

Doordat de jam warm in het potje komt en vervolgens afkoelt, trekt het deksel vacuüm. Daarom is het belangrijk dat de jam zo heet is en dat het potje zo vol mogelijk zit.

 

Buitenlandse invloeden

maggiplantHet komt regelmatig voor dat er iemand belangstelling heeft voor mijn tuin en een keer wil komen kijken. Met alle plezier geef ik een rondleiding en de meeste mensen vinden het dan ook wel leuk om nog even wat te doen. Aardbeien plukken, water geven bij warm weer, netten spannen of planten rooien en erna natuurlijk samen theedrinken achterin de tuin. Laatst waren we zelfs met zijn drieën (een andere tuinder zei al over mij dat ik veel vriendinnen heb ;-)) en dan kan er toch best wat werk verzet worden!

Dit keer was er een Iraanse vrouw die graag een kijkje wilde nemen. De meeste groenten kende ze inmiddels wel van haar verblijf in Nederland en ik was benieuwd of er ook planten waren die zij kende uit Iran. Zoals laatst een vrouw die de bladeren van mijn druivenstruik gebruikte voor het maken van Dolma. En ja hoor, dit keer kwamen we bij de Maggiplant terecht en kon ik weer wat nieuws leren. Zij kende deze plant namelijk van het theedrinken: de bloemen 10 minuten laten trekken in heet water en je hebt een smakelijke thee die ook nog eens heel gezond is. Zo helpt het bijvoorbeeld tegen buikpijn. Verder, zo vertelde ze me, gebruiken zij het ook om in te baden aangezien het erg goed is voor de huid.

We hebben het meteen even uitgeprobeerd: thee van verse maggibloemen. Zij blij omdat ze deze meestal in gedroogde vorm gebruikt en nu eens vers. En ik blij omdat ik weer een nieuwe theesoort heb ontdekt in mijn eigen tuin. Alleen jammer dat ik juist een week geleden de plant flink ingekort heb en de meeste bloemen heb afgeknipt. Want ja, dáár kon ik niks mee… 😉

Thuis heb ik nog even wat meer informatie gezocht over het gebruik van de Maggiplant. Leuk om te ontdekken dat de plant oorspronkelijk uit Perzië komt. Naast de bloemen en de bladeren worden ook de wortels gebruikt voor zowel het eten als geneesmiddelen. Voor wie meer informatie wil over de Maggiplant staan hieronder nog twee boeiende websites.

Tijd voor de vruchtdunning

perenboom Begin dit jaar heb ik zowel de appel- als de perenboom gesnoeid. Momenteel is het tijd voor de vruchtdunning. De appelboom, pas sinds 1,5 jaar in mijn tuin, heeft nog geen vruchten gegeven maar zit dit jaar boordevol appeltjes. De perenboom heeft in de afgelopen 3 jaar welgeteld 3 peren opgeleverd. Ik ben benieuwd wat ik dit jaar mag verwachten, het blijft altijd spannend tot de oogst.

Toen ik me verdiepte in het snoeien van de fruitbomen las ik ook dat er in juni een rui plaatsvindt bij de bomen waarbij overtollige appels en peren geloosd worden. Dit zijn doorgaans de vruchten die niet goed bevrucht zijn of van slechte kwaliteit. Inmiddels is het half juni en vraag ik me af of mijn appelboom nog van plan is wat te lozen. Tenslotte zitten er hier aan één tak véél te veel appel en ik heb geleerd dat dit ervoor kan zorgen dat de boom volgend jaar helemaal geen vruchten geeft. Bovendien is de kans groot dat alle appeltjes op deze manier klein blijven en flauw van smaak. Tijd dus om op zoek te gaan naar wat informatie over vruchtdunning.

Ik kom eeappelboom_vruchtdunningn prachtige site tegen over het uitdunnen van fruitbomen, een ieder die hier meer over wil weten moet daar zeker even een kijkje nemen! Er wordt heel gedetailleerd beschreven waar je op moet letten bij het dunnen en ook waarom het zo belangrijk is.

Meestal is de rui van mei tot half juni. Ik verwacht dat de appels die er nog hangen niet meer spontaan zullen afvallen en gemiddeld moet ik de helft tot 2/3 weghalen. Als ik zo naar deze foto kijk zou het wel eens meer kunnen zijn. Zo’n 2 à 3 appels mogen overblijven. Ik moet zeggen: ik vind het moeilijk om appels weg te halen, helemaal omdat het de eerste zijn. Maar als ik over 3 maanden 8 kleine, smaakloze appeltjes aan mijn appelboom heb zitten en volgend jaar helemaal niets zal ik zeker spijt krijgen. Bij de perenboom heb ik het gemakkelijker, her en der zit er een vrucht en al eerder dit jaar heb ik een aantal beschadigde vruchten verwijderd. Ik denk dat de rest kan blijven zitten, morgen maar eens even kijken.

www.fruitpluktuin.nl

 

Mandarijnenboom – Citrus reticulata

mandarijnenboom citrus reticulataEnkele maanden geleden kreeg ik via een spaaractie een mandarijnenboom. Of nou ja… boom… het was een klein plantje dat in winterrust was en wat stoffige, vaalkleurige blaadjes had. Voor een kweker is dat het ideale moment om de plant te versturen, ook al is de plant niet op zijn mooist. Het wortelstelsel is echter van goede kwaliteit, het ‘oog dat ook wat wil’ zal gewoon nog even geduld moeten hebben.

Ik verwachtte dat de plant al snel nieuwe blaadjes zou aanmaken zodra ik het regelmatig water zou gaan geven. Maar helaas… helemaal niet. Het ging ook niet dood trouwens, dus ik maakte me niet ongerust. Tussen het zaaien en verzorgen van de vele zaailingen in de vensterbank ging ik eens op zoek naar wat meer informatie over deze, voor mij, onbekende plant.

De plant verdraagt weinig vorst (wat mij in het geheel niet verbaast) en is daarom geschikt als kuipplant. Waarom de plant niet in de grond in mijn kas kan weet ik niet, maar om het in een grote pot in de kas te zetten leek mij wel een goed idee.

Na het verpotten begon de plant plots tot leven te komen en inmiddels heeft het dan toch wat frisse lichtgroene blaadjes. Ik vermoed dat ik enkele maanden achterloop op het seizoen want de plant bloeit normaal gesproken van mei tot september. Zoals jullie op de foto zien is er bij mij nog geen eens ruimte voor een bloemetje 😉 Overal waar ik informatie lees over de mandarijnenboom wordt gesproken over heerlijk geurende bloemen. Ik ben dus reuze benieuwd!

Voor de verzorging is het belangrijk om ietwat zure grond te gebruiken. Bij te kalkrijke grond zal het blad geel verkleuren. Er wordt dan ook aangeraden om de plant water te geven met regenwater in plaats van kraanwater omdat hier minder kalk in zit. Verder heeft de plant een hekel aan tocht (zet de plant in een beschut hoekje tegen een warme muur om plagen te voorkomen) en wil het graag veel licht, ook in de winter.

De vruchten zijn eetbaar, al vraag ik me af of ze lekker zullen worden. Tot nu toe lees ik alleen nog maar dat de vruchten in Nederland doorgaans erg bitter smaken. Voor de zoete mandarijnen zal ik dus nog steeds naar de supermarkt moeten.

Voor wie nog meer details wil weten is de volgende site wel interessant: www.neerlandstuin.nl

De bestuiving van de paprikaplant

De poll over de bestuiving van de paprikaplant is weer ten einde. Uiteraard zit een ieder vol smart te wachten op het juiste antwoord 😉 Het antwoord leek mij gemakkelijk te geven: De paprikaplant kan zichzelf namelijk gemakkelijk bestuiven.  Echter, na nog even wat beter onderzoek kom ik erachter dat bijen en hommels regelmatig worden ingezet bij de bestuiving. Ook mieren kunnen voor bestuiving zorgen. En soms hangt het van het ras af welke bestuiving je het liefste hebt, bij sommige soorten zorgt bestuiving door hommels namelijk voor te grove vruchten. Op deze manier zou je kunnen zeggen dat alle gegeven antwoorden van de poll juist zijn 😉

paprikaplantHeel kort door de bocht genomen: een paprikaplant heeft geen insecten nodig om bestoven te worden, het kan zichzelf nog makkelijker bevruchten dan dat tomatenplanten dat doen. De meeldraden van de bloem zitten vlakbij de stamper waardoor er maar weinig nodig is om de bevruchting tot stand te brengen.

paprikaDesondanks heeft bestuiving door hommels in de landbouw wel de voorkeur. Er is namelijk nog een bijzonder aangenaam effect bij het werk van deze beestjes: vermindering van allergie. Huh? Ja, er is bewust onderzoek naar gedaan aangezien veel paprikaplukkers last hebben van allergische reacties. Dit wordt veroorzaakt door het stuifmeel. Bij bestuiving door hommels wordt dit stuifmeel meegenomen waardoor er minder allergische reacties optreden. (Lees hier het gebruikte artikel: Bestuiving met hommels vermindert allergie)

Laatst kreeg ik van mijn bezoek een paprikaplantje. De paprika’s zaten er al aan en de eersten heb ik al opgegeten. Ik heb geen idee welk soort het is, ik vermoed dat het een soort is die klein blijft maar wie weet gaat het nog de hoogte in als het eenmaal in de kas staat.


Gebruikte websites:

 

De gang van de worm

wormDe trouwe lezer van mijn blog zal het wel weten, de rest vertel ik het graag nog eens: de wormen in mijn tuin houd ik graag in ere. Ze doen veel werk voor mij terwijl ik thuis geniet van een bakje koffie of met een vriendin zit te kletsen. Zowel in de zomer als (wat minder) in de winter, dag en vooral in de nacht maken zij zich druk om het welzijn van mijn tuin. Om ze ter wille te zijn zorg ik er voor regelmatig nieuw organisch materiaal in op de tuin aan te brengen en als dank daarvoor verspreiden zij dit door de aarde en maken het fijn. Regenwormen zorgen voor een betere beluchting in de grond door de gangetjes die ze graven. Op de foto kun je dat heel mooi zien, ik haalde daar een tegel omhoog terwijl er net een worm onderdoor kroop.

De lucht die door de gangetjes in de aarde komt heeft een positief effect op bepaalde bacteriën in de grond die zorgen voor de afbraak van organisch materiaal en dit omzetten in voedingsstoffen. Daarnaast is het voor planten makkelijker om te wortelen als de aarde losser is en kan het water beter opgenomen worden. Tenslotte zorgen de regenwormen er zelf ook voor dat organisch materiaal wordt omgezet in voedingsstoffen voor de planten. Al met al genoeg redenen om deze dieren te koesteren!


Gebruikte bron: www.wikipedia.org

Perenboom

DSCN2237De perenboom staat in bloei. Niet met een beetje bloesem (gezien de ene peer van vorig jaar zou je dat denken) maar bóórdevol! Het is een prachtig gezicht, helemaal nu de bloemen al open zijn (op de foto zijn de meeste nog dicht). Het is ook voor het eerst dat er zoveel bloesem in zit. Wie weet kan ik dit jaar wat meer vruchten verwachten, maar dat blijft altijd spannend. Wat dat betreft ben ik elk jaar weer blij met al die professionals die ervoor zorgen dat er zoveel fruit in de supermarkt ligt. Want er kan van alles misgaan bij een perenoogst en dan moet je een heel jaar wachten voor er weer wat komt.

DSCN2241Zo komt het de laatste jaren wel eens voor dat het vroeg warm is en de fruitbomen uitlopen terwijl erna nog een flinke vorstperiode komt. De perenboom bloeit zo’n twee weken voor de appelboom en heeft daardoor een grotere kans op vorst. De bloesem bevriest waardoor de boom minder vruchten voortbrengt.

Daarnaast zijn peren ook gevoeliger dan appels. Ze hebben eerder last van de wind en tocht.

De soort perenboom maakt uit of de boom zelfbestuivend is of hier andere bomen voor nodig heeft. De bekende Conference (langwerpige peer) is zelfbestuivend, de meeste andere peren hebben een maatje nodig. Weer iets waar je op moet letten: staat deze niet in de buurt dan kan de boom massa’s bloesem voortbrengen maar gebeurt er weinig.

Mocht alles goed gaan wat het weer en de bestuiving betreft dan kun je ook nog last krijgen van afvallend fruit door de perengalmug. Deze mug legt al in de bloesem haar eitjes en deze eitjes groeien uit tot maden. Ze tasten de peer aan en de misvormde peer valt op de grond. Uiteraard zijn er zo wel meer plagen die een perenboom kunnen overkomen. DSCN2240

Tenslotte heb je in juni nog de rui, de juni-rui. Dit is een natuurlijk proces waarbij de boom een aantal vruchten afstoot. Mochten er na deze rui nog veel vruchten aan de boom zitten dan is het belangrijk om zelf te gaan uitdunnen. Met teveel peren aan de boom komen de vruchten niet goed op smaak en blijven ze klein. Daarnaast loop je het risico dat het de boom teveel energie kost om de vruchten te doen groeien dat je het jaar erna weinig vruchten krijgt.

Al met al: hoeveel peren ik dit jaar zal kunnen oogsten is nog maar de vraag. Zelfs als al deze bloesem bevrucht wordt en peren voort wil brengen zal ik minder peren kunnen oogsten. Al is het alleen al voor zijn (en mijn) eigen bestwil.


Informatie uit:

  • ‘Tuinspecialist Moestuin’ van A. & G. Bridgewater, 2012
  • ‘Genoeg, moderne gids voor duurzaam leven’ van Tom Petherick, 2009
  • www.fruitbomenkwekerij.nl

Afharden

P_20160419_202724Vanmiddag bedacht ik me opeens dat het half april is en dat over een maand alle plantjes de tuin in mogen. Hoog tijd om de plantjes af te harden!

Afharden betekent dat je de plantjes langzaam laat wennen aan de buitenlucht: het is buiten niet alleen koeler maar er is ook wind en (stort)regen. Zet je de plantjes die je binnen hebt opgekweekt (die zogeheten kasplantjes) zonder afharden meteen buiten dan staan de planten een periode stil in hun groei. Dat is misschien niet meteen een ramp maar je loopt daarbij ook het risico dat de plantjes kapot gaan door weersomstandigheden.

Om de planten te laten afharden zet je ze de eerste dag een uur buiten, vermijd in het begin de volle zon. In een aantal weken bouw je dit uur op tot hele dagen en uiteindelijk kun je ze ook ’s nachts buiten laten staan. Houd daarbij steeds het weer in de gaten, met name in het begin. Harde regen, wind, hoge of lage temperaturen kunnen funest zijn voor deze planten, haal ze dan weer naar binnen of zorg voor beschutting.

Door zon of wind kan het zijn dat de planten sneller uitdrogen. Dit is niet erg, zolang je ze maar in de gaten houdt. Als een plant droog staat wordt het namelijk gestimuleerd om meer wortels te laten groeien, op zoek naar water. Ook dit is een onderdeel van het sterker maken van de plant. Het slap laten hangen van de blaadjes is voor de plant een manier om zichzelf te beschermen. Op deze manier verdampt er minder water via de blaadjes. Tegelijkertijd is het voor ons een teken dat de plant behoefte heeft aan wat vocht.

Vanavond heb ik de eerste kist klaargemaakt voor het afharden. Alle koolplanten mochten in een grotere pot, evenals de courgette, pompoen en komkommer. Door alles bij elkaar in één kistje te zetten is het buiten zetten morgen in een tel gebeurd.