Orchideetje

Mijn kleine orchidee is weer aan het bloeien. Een paar knoppen zijn afgevallen, ik denk dat de plant iets te droog is geweest of last heeft van de lage luchtvochtigheid.

O, ja… natuurlijk, ik ga even op onderzoek uit.

Gewoon even googelen op ‘orchidee kweken’ levert niet meteen de beste sites op. Ik zou als eerste de site van de Orchideeën Hoeve in Luttelgeest verwachten of anders een of andere orchideeën-expert maar nee… Dan zelf maar op zoek naar de site van de Orchideeën Hoeve. Want als je een hele tuin vol orchideeën kunt onderhouden en kweken dan zul je er toch wel verstand van moeten hebben. En laat mijn kleine orchDSCN9250-1idee daar ook nog eens vandaan komen.

Ik vind een beschrijving van de verzorging van precies mijn soort orchidee. Het gaat om de maanorchidee, genaamd phalaenopsis. En tadá, zelfs twéé mogelijke oorzaken voor het afvallen van bloemknoppen. De ene is: een lage luchtvochtigheid in huis tijdens de winter. De andere is: een te koude temperatuur in combinatie met teveel water.

Tsja… zou de plant nu tevéél of te weinig water hebben? De temperatuur in mijn kamer is niet zo hoog, de luchtvochtigheid is laag en water geven doe ik met enige regelmaat maar ik weet niet of het voor de orchidee de goede regelmaat is.

Als ik nog eens goed lees vermoed ik dat het probleem de luchtvochtigheid is. Ik citeer: ‘Dagelijks de allerkleinste knopjes besproeien voorkomt dat deze uitdrogen en niet tot bloei komen.’* Gezien het afvallen van een uitgedroogd ogend knopje klinkt dit wel als de oorzaak. Bij teveel water in combinatie met een lage temperatuur staat dat ook de wortels verslechteren. Nou, die zijn zo blakend van gezondheid dat ik me daar geen zorgen over maak. De wortels zijn zo mogelijk twee keer zo groot als het hele plantje.

Handig zo’n blog, zo kom je nog eens ergens en leer ik weer meer over mijn eigen plantjes.

Voor een ieder die ook eens wil weten of zijn/haar orchideeën goed verzorgd worden, neem even een kijkje op de site, de foto’s maken het je gemakkelijk om je soort te herkennen.

* www.orchideeenhoeve.nl/phalaenopsis-verzorging

 

N.B. Nog eens even goed kijkend op de site van de orchideeënhoeve vraag ik me af of ik geen dwaasheid zit te verkondigen. Ik pak de orchidee er eens bij en tuur geconcentreerd naar de vorm van de bloem om deze te vergelijken met de foto op de site. En dan voel ik toch wat nattigheid… Blijkbaar heeft de plant wel teveel water gekregen, wat er rijkelijk uitloopt als je de pot op de kop houdt…

Vanaf vandaag krijgt de plant het water via de lucht toegediend.

Witlof

Nog maar amper het witlofzaad besteld en de eerste weetjes over witlof komen al mijn kant op. Nou ja, dat zal wel liggen aan de onderwerpen die ik aansnijd bij een kopje koffie op mijn (vorige) werk. Het plan om komende herfst lekker veel witlof te eten kan ik maar beter uit mijn hoofd zetten. De beste witlof oogst je van tweejarige wortels hoorde ik daar. O… een meerjarenplan dus.

Nu ik toch niet in mijn tuin aan het werk kan, kan ik wel even op zoek naar tips voor het kweken van witlof. Ik vind meteen een prachtige site waarop heel handig met foto’s wordt uitgelegd hoe je de witlof moet kweken. Neem vooral een kijkje, zelfs als je geen tuin hebt. Dan zul je de volgende keer bij het witlof eten er (nog) meer waardering voor hebben 😉 http://www.plantaardig.com/groenteninfo/berichten/witlof-kweken-kan-zelfs-zonder-groentetuin/

Hoe interessant dit artikel ook is, het begint al met de wortels van witlof. En ik begin met zaad. Dus ga ik nog even verder op zoek en gelukkig vind ik op dezelfde site ook hoe ik de witlofwortels kan telen. Ik lees hier echter niets over een tweejarenplan.

Voor zover het mij duidelijk is moet ik de witlof in april/mei zaaien en in de winter kan ik de wortels laten ’trekken’ op een koele, donkere plaats. Het lijkt erop dat je in het eerste jaar dus al wel witlof kunt oogsten. Best kans dat de kroppen op tweejarige wortels mooier en dikker zijn. In ieder geval is het laatste woord over de witlof nog niet gezegd.

De site ga ik onthouden, er staat veel handige informatie op, ook over andere groenten: www.plantaardig.com/groenteninfo/

Compost II

Mijn zoektocht naar compost maken begint bij de boeken in mijn eigen kast. Drie boeken geven drie verschillende uitleggen. Daar begint het probleem al. Ik weet meteen weer waarom ik twee jaar geleden maar gewoon alles op een hoop heb gegooid met de gedachte ‘ik zie wel wat er van komt’. Gelukkig is er ook een boek dat die gedachte ondersteunt 😉

De keuze tussen de verschillende methodes om compost te maken hangt met name af van het tijdsbestek waarin je wilt dat de compost klaar is en hoeveel werk je ervan wilt hebben. Zo doen grote stukken  er langer over om te composteren dan kleine stukken maar hebben deze wel als voordeel dat je het er zo op kunt gooien.

Even een korte omschrijving van de drie methodes die ik net heb gelezen.

In ‘Tuinspecialist Moestuin’ wordt een bewerkelijke methode beschreven hoe je compost kunt maken met laagjes. Laagjes afval, water en een versneller als ammonniasulfaat en superfosfaat.

‘Het grote moestuinboek’ beschrijft heel gedetailleerd hoe je een kuil van zo’n 15 cm moet graven en daarin lagen moet maken van stro/compost/mest, vervolgens plantaardig materiaal, laagje kalk en een laagje grond.

Dit klinkt mij al natuurlijker in de oren dan een compostversneller maar het lijkt me nog steeds bewerkelijk. Mijn composthoop heb ik namelijk niet alleen om compost te maken maar ook voor het gemak om mijn plantaardige afval gemakkelijk kwijt te kunnen. Als ik bij elke 15 cm eerst weer andere dingen moet toevoegen wordt het mij te bewerkelijk. Daarom heeft de methode van het derde boek, ‘Genoeg’, mijn voorkeur.

De schrijver van ‘Genoeg’ heeft geen ‘laagjesmethode’ maar gooit alles gewoon op de composthoop. Hij zegt er wel bij dat je moet opletten dat het materiaal niet te houtig mag zijn (aha, ziedaar mijn takkenprobleem), dat het vrij fijn moet zijn en dat het gelijkmatig over de hoop verdeelt moet worden. Als je allerlei verschillende materialen op je composthoop gooit zal de compost uit een gebalanceerde portie voedingsstoffen bestaan. Dat is nu net mijn bedoeling.

Inmiddels heb ik al een hele lap tekst geschreven maar er valt nog veel meer te vertellen over compost. Wat er wel en niet op de hoop mag, wat je kunt doen tegen uitdrogen en hoe het nu precies zit met onkruid en hitte. Ik beschrijf dit later nog eens, tenslotte heeft de composthoop alle tijd.

 

De boeken die ik gebruikt heb zijn:

  • ‘ Genoeg, moderne gids voor duurzaam leven’ door Tom Petherick (2007)
  • ‘ Het grote moestuin boek’ door Hans van den Bosch (jaartal onbekend)
  • ‘Tuinspecialist Moestuin’ door A. & G. Bridgewater (2008)

 

TomTato

In mijn tuinlogboek kom ik net het artikel over de TomTato tegen. Eens gekregen van iemand die het uit de krant had geknipt en daarbij aan mij had gedacht. De TomTato is een plant waaraan zowel tomaten als aardappels groeien. De plant is niet met genetische trucjes in elkaar geknutseld maar is ontstaan door een tomatenplant op een aardappelplant te enten. Zo’n plant lijkt me wel wat! Het is weer eens wat anders en het is natuurlijk wel erg efficiënt qua ruimte. Niet dat ik daarvan straks te weinig heb, maar goed, ik ben altijd wel in voor wat nieuws. En wie weet is het wat voor mijn lezers die het met een balkon moeten doen.

Op het moment dat zoiets in het nieuws komt is het vaak nog niet zo gemakkelijk verkrijgbaar. Daarom had ik het artikel goed bewaard om er later nog eens naar op zoek te gaan. En met één keer googlen op TomTato krijg ik al een heleboel hits. Om een beeld te krijgen van deze bijzondere plant verwijs ik jullie even door naar de site van de bedenkers van deze combinatie. Tomphson&Morgan

Nu is nog even de vraag hoe ik aan zo’n TomTato kom. Bij Thomphson&Morgan kun je de plant wel bestellen maar ze leveren alleen in Engeland. Na wat zoeken begrijp ik dat ik bij Beekenkamp zal moeten zijn. Op hun site kan ik het plantje niet vinden maar aangezien het er ook helemaal niet de tijd voor is vind ik dat nog niet zo vreemd. Op één site heb ik vermeld zien staan dat het plantje in 2015 via tuincentra verkrijgbaar zou moeten zijn. Wat dat betreft heb ik goede hoop dat ik er dit voorjaar wel aan zal kunnen komen. Wie weet!

Voor wat beeldmateriaal over het enten van de plant kun je een filmpje bekijken.

www.beekenkamp.nl

www.thompson-morgan.com

Knolvoet

Tuinprobleem: Knolvoet

Omschrijving: Knolvoet is een vervelende, besmettelijke ziekte die de wortels van de koolplanten aantast. Je kunt de aantasting goed zien als je de wortels uit de grond trekt: er zitten wratten op de wortels. Het tast de wortels van de plant aan waardoor de plant moeite krijgt met het opnemen van water en voedingsstoffen. De plant groeit minder hard en de bladeren gaan, met name bij warm weer, slap hangen. De kleur van de bladeren wordt loodachtig. (Inmiddels heb ik een foto van knolvoet. Kijk voor meer duidelijk foto’s even op: http://www.tuinadvies.nl/groente_knolvoet.htm)

Oorzaak: Deze wratten worden veroorzaakt door een schimmel, de slijmzwam (Plasmodiophora brassicae). De schimmel houdt van ietwat zure grond en vermenigvuldigt zich het beste bij nat weer en temperaturen >12 graden.

Voorkomen/Bestrijden: Bij knolvoet is voorkomen stérk aan te raden boven genezen. Als de schimmel eenmaal in de grond zit duurt het jaren voordat deze er weer uit is. In ieder geval kun je de eerste 6-8 jaar daar geen kruisbloemigen meer telen. Onder de kruisbloemigen vallen niet alleen de kolen maar ook radijsjes en raapstelen.

Een goede remedie tegen knolvoet is om aan wisselteelt te doen; elk jaar de kolen op een andere plek, waardoor ze slecht 1x in de 3 à 4 jaar op dezelfde plaats geteeld worden.

Wat ook goed helpt is het gebruik van kalk: zo’n 4 kg kalk per 10 vierkante meter. De schimmel houdt namelijk van ietwat zure grond, met de kalk wordt de pH verhoogd (en krijg je dus minder zure grond).

Is de grond eenmaal besmet, let er dan op dat je deze ziekte dan niet verder in je tuin verspreid door het lopen over de grond en het mee te nemen aan je schoeisel. Het uitwisselen van planten met andere tuinders is leuk, maar heeft ook het risico dat je zo een ziekte in je tuin krijgt. (of meegeeft aan de ander) Zelf opkweken heeft in dit geval de voorkeur.

Uiteraard zijn er ook chemische middelen die gebruikt kunnen worden voor de bestrijding van deze schimmel, maar die hebben niet mijn voorkeur.

 

Bronnen:

Het grote Moestuinboek; Hans van den Bosch

www.tuinadvies.nl

 

Nogmaals yacon

yaconNu ik een yacon heb wil ik wel graag weten wat ik er precies mee aan moet. Want het enige wat ik weet is dat ik de knol kan eten, maar wanneer? En was de plant nu meerjarig of éénjarig? Ik meende dat ik heb gelezen van meerjarig, maar als ze op mijn werk opnieuw opgekweekt worden dan klinkt dat niet heel logisch. En als je de knol opeet zal er verder ook niet zoveel overblijven toch?

Dus, op zoek naar informatie. Het eerste leerde ik al bij het verpotten van de plant. Ik had twee bakjes meegenomen en in één bakje zaten drie plantjes. Deze wilde ik uit elkaar halen maar toen ontdekte ik dat er een knol in het potje zat waar alle drie de plantjes uit gegroeid waren. Mijn eerste test bestond uit ‘kijken of de plant het overleefd als ik deze knol doormidden deel’. Het resultaat laat nog even op zich wachten.

Permacultuur Nederland geeft nuttige informatie over de yacon. De yacon maakt twee soorten knollen aan, een kleine (broed)knol en een grote knol waar het de energie in opslaat. De broedknol kun je het jaar erna weer planten. De plant (en knollen) vriezen in de winter dood, maar als je de knol tijdig uit de grond haalt en het jaar erna weer in de grond stopt groeit er weer een plant uit.

De knol kun je zowel rauw (salade of fruit) als bereid eten (roerbakken/frituren/koken). Van de bladeren kun je thee zetten en de stengel kun je eten als selderij. Daarnaast wordt er ook wel siroop van gemaakt (wat in de winkels duur verkocht wordt: wie wil er nog een handeltje beginnen? ;-)) gezien zijn zoete smaak met weinig caloriën. Wat ik ook een aantal keren tegenkwam is dat de nuttige toepassing voor diabetici door de inuline die erin zit.

De plant staat bij mij nu nog in pot maar gezien de plant wel 1-1,5 meter kan worden zal ik ‘m op den duur wel naar de tuin moeten verhuizen. Wat de opbrengst betreft: dit kan oplopen tot 10 (ik las zelfs ergens 20) kg per plant. Het lijkt me dat ik wel genoeg heb aan deze twee.

 

www.permacultuurnederland.org

www.horecaverswinkel.nl

www.yacon-gezond.nl

Lantaarntje

Ik kreeg zonet hoog bezoek op mijn balkon. Een libelle kwam mij daarmee vereren. Toen het even neerstreek op een plant heb ik het eens goed bestudeerd. En daarna ben ik op mijn tenen naar binnen gelopen om mijn camera te pakken, bang dat ik het zou afschrikken. Maar gelukkig, het zat er nog toen ik terugkwam en het schrok niet eens van mijn macro lens die heel dichtbij kwam.

Het probeerde wanhopig om door mijn raam te vliegen maar dat lukte natuurlijk niet. Met de witte raamkozijnen als achtergrond kon ik echter wel een nog duidelijkere foto maken. Ik had al even in mijn vlinderboek* zitten kijken wat voor libelle het zou zijn maar door de korte omschrijving bleven er nog twee opties over, een heldere foto leek me dan wel handig voor een verdere zoektocht.

Dankzij libellennet was het toen niet zo moeilijk meer, het blijkt een Lantaarntje te zijn. Bijzonder dat deze dan helemaal op mijn balkon is belandt want zoals alle libbellen verblijft het doorgaans bij water en momenteel is er zelfs in mijn regenmeter geen water te vinden.

Libelle lantaarntje

libelle lantaarntje

 

 

 

 

 

 

 

* ‘Vlinders in de tuin’ van de Vlinderstichting, geschreven door I van Halder, L. ten Hallers en T. Pavlicek

Aangetaste boerenkool

boerenkoolTuinprobleem: De boerenkool wordt aangetast door luizen.

Omschrijving: Dit is melige koolluis. Het ziet eruit als klonters blauwgrijze bladluizen. Het zit aan de onderkant van het blad. Het is net zo te bestrijden als gewone bladluis met een oplossing van water en groene zeep.

Oorzaak: In boerenkool zit de mosterdolie sinigrine wat de luizen opzuigen.

De luizen beschadigen de plant door hun giftige speeksel. Dit zorgt voor gelige plekken op het blad, op langere termijn zal het blad verkleuren en vervormen. Jonge planten worden geremd in hun groei en kunnen door deze luizenaanval verloren gaan. De luizen kunnen erg diep in de planten doordringen waardoor deze op den duur oneetbaar zijn.

Vijanden: Natuurlijke vijanden van de luis zijn zweefvliegen, lieveheersbeestjes, galmuggen, roofwantsen, gaasvliegen, vogels, oorwormen, loopkevers, en spinnen. De tuin aantrekkelijk maken voor deze vijanden helpt bij de bestrijding van de luizen.

Gevaar voor andere planten: Melige koolluizen houden ook van spruiten, bloemkool, broccoli, koolraap, koolrabi. De luizen beschadigen niet alleen de planten maar kunnen ook verschillende virussen overbrengen. Omdat deze luizen overwinteren als eitje is het daarom belangrijk om de aangetaste planten na de winter te verbranden of te begraven.

 

Bronnen

  • Tuinspecialist Moestuin; A. & G. Bridgewater, 2008
  • Wikipedia.org
  • huis-en-tuin.infonu.nl

Wat is het ook alweer?

Ik wilde een stukje schrijven over die plantjes die je aan ’t eind van het seizoen zaait en die de grond dan bedekken en die je het volgende jaar onder moet wieden. Ze geven weer nieuwe grondstoffen aan de tuin. Maar hoe heten ze ook alweer? Even googlen, het is toch iets van bodembemesters? Er komt een lijst van woordenboeksites die het woord niet kunnen vertalen (waarom staan ze dan überhaupt in de lijst?) en vele andere onlogische sites. Dat is het dus niet. Het woord ligt op het puntje van mijn tong maar ik kan er maar niet op komen. Is het echt zo’n moeilijk woord?

In de tuin heb ik ze een tijdje geleden al gebruikt. De twee braakliggende vakken waar de aardappels hebben gestaan heb ik royaal met phacelia ingezaaid en volgens mij ook wat rode klaver. Maar ik ben wel benieuwd hoe ik het straks moet doen. Want die plantjes komen straks op en dan? Overigens is gele mosterd ook een bemester, helaas wist ik dat wat te laat, toen had ik mijn gestorven reuzemosterdplant al in een groene container gegooid (toen had ik nog geen compostbak) Ach… die kan zijn voeding via de kringloop in een berg compost wel weer kwijt.

Maar ik ben nog op zoek naar het woord dat op het puntje van mijn tong ligt. Een zoektocht op het forum van tuinadvies.nl helpt me bij mijn zoektocht. Ik zat er dichtbij: groenbemesters. Ik doe meteen wat ideeën op om verder te zoeken naar het nut van groenbemesters.

Naast de gele mosterd, phacelia en rode klaver zijn er nog meer soorten die te gebruiken zijn als groenbemester. Verschillende soorten raaigras, andere soorten klaver en tot mijn verrassing ook afrikaantjes. Wat leuk! Die staan namelijk ook royaal in mijn tuin maar dan om de wortelvlieg uit de buurt te houden en de tuin vrolijk te versieren. In het voorjaar dus maar onderwieden.

Ik vraag me af of het uitmaakt welke soort ik gebruik en kom zo zoekende op een interessante site. De mensen die meer over groenbemesters willen weten verwijs ik hier graag naar door: http://www.kennisakker.nl/kenniscentrum/handleidingen/teelthandleiding-groenbemesters-welke-groenbemester-de-beste-keuze

Voor de rest een samenvatting: welke groenbemester je het beste kunt gebruiken hangt er vanaf wat je belangrijk vindt. Wil je dat de planten de grond losmaken, wil je ze laat in het jaar nog kunnen zaaien en wil je wel of niet dat ze in de winter groen blijven? Ga je voor het maximale aan organische stof die je in de grond gaat verwerken of vind je het belangrijker dat er meer stikstof in de grond komt?

Nou… zo diep heb ik er nog niet over nagedacht hoor. Ik vind het vooral wel een leuk idee dat ik plantjes laat groeien die ervoor zorgen dat de bodem weer gevoed wordt. Eigenlijk vind ik dat wel voldoende. Tegen de tijd dat ik daadwerkelijk een boerderij wil beginnen zal ik me hier wel wat meer in verdiepen.

Op de site staat overigens nog wel een handig overzicht welke groenbemester je het in welke maand het beste kunt zaaien. Ik denk dat ik de phacelia te laat heb gezaaid, dus of het nog effectief is weet ik niet. Ach, volgend jaar weer een kans.

 

Ziek

DSCN7150_rsTerwijl ik vrolijk mijn royale tomatenoogst aan het verzamelen was, ontdekte ik tot mijn schrik dat er een tomatenplant ziek was. Eentje die in het stukje oerwoud groeit omdat ik ze te dicht op elkaar heb staan en ook nog ’s niet netjes heb bijgehouden. Het is dan ook niet verwonderlijk dat er bij één zieke plant de rest ook allemaal ziek is. En ja hoor, na het eruit trekken van de zieke plant ontdekte ik nog meer aangetaste plekken op andere planten met als gevolg dat ik op dat stukje alle tomatenplanten heb moeten rooien. Ik hoop dat ik nog op tijd was en het niet overgeslagen is naar de tomatenplanten aan de andere kant van het paadje.

De zieke planten moeten verbrand worden, alleen zou ik niet weten waar ik dat moet doen. Ik neem aan dat het restafval ook verbrand wordt (en dan bedoel ik niet het groenafval maar dat wat in de grijze container zit) en het ook goed komt als ik het daar in gooi. Een hele tas vol zieke plantenresten heb ik meegenomen naar huis om het in de container te kunnen gooien, de rest moeten ik zeer binnenkort maar ophalen voordat het voor verdere besmetting zorgt. DSCN7152_rsGelukkig staan er geen aardappels in de buurt, de ziekte genaamd phytophthora is namelijk verwant aan de tomatenplantziekte.

Op moestuintips.nl staan een aantal tips om de kans op de ziekte te verminderen.

In het kort:

  • verbouw planten met een hoge weerstand tegen phytophthora
  • zorg dat de planten droog staan (onder een afdakje)
  • zet de planten 70 cm uit elkaar
  • houd de grond vrij van onkruid en snoei de onderste bladeren zodra dit kan.
  • Verwijder zieke plantendelen meteen en zorg dat deze niet op de composthoop terecht komen.

In dat geval zijn de tomatenplanten op mijn balkon een stuk veiliger (onderste bladeren zijn allemaal eraf, momenteel helaas niet meer onder afdak) en ook het andere stukje met tomatenplanten is minder vol gegroeid. De tijd zal moeten uitwijzen of deze tuinplanten de ziekte bespaard blijft.