Volgens de kalender is het herfst. Gezien de regen wil ik dat ook wel geloven. Maar eigenlijk wil ik nog niet helemaal afscheid nemen van de zomer met het lekkere tuinieren. Gelukkig, er is ook nu nog van alles te doen in de tuin! Prei, boerenkool, veldsla en winterpostelein komen nu aan de beurt. De eerste twee staan al tijden in de tuin, de laatste twee zijn pas net gezaaid. Een deel van de aardappels moet nog gerooid worden. En waar de meeste tuinders hun grond leeghalen en kaal laten in de winter, laat ik het liefst zoveel mogelijk op de aarde liggen. Terwijl ik in de winter een beetje thuis zit te puzzelen gaat in mijn tuin het werk door. Ontelbare wormen en slakken verwerken al dat tuinafval tot voedsel voor de aarde of trekken het door de grond en zorgen voor luchtigheid. Het ziet er misschien minder netjes en opgeruimd uit, maar het is wel beter voor de grond. En daar profiteer ik graag weer van.
Naast de groenten die ik voor de winter heb gezaaid heb ik dit jaar ook wat om te drogen; droogbonen. De eersten heb ik al geplukt en zijn inmiddels al aardig droog. Binnenkort nog een etmaal in de vriezer, nog eens drogen en dan kan ik gaan doppen.
Voor de bloemen in de zomer heb ik ook een herfstvariant: de lampionnetjes van de lampionplant. Toen ik laatst één tak eens goed bekeek telde ik daar 30 lampionnetjes aan. Ze zijn nog lang niet allemaal oranje, er zitten zelfs nog bloemen in, maar de donkerste heb ik voor de zekerheid maar binnen gehaald. Die kunnen niet meer verrotten. Bovendien: misschien helpt het om in de herfststemming te komen.
Ik kan zo langzamerhand bijna wel spreken van een rupsenblog met al die rupsenverhaaltjes. Aan rupsen valt in ieder geval genoeg aan te beleven. Wat wil je ook met een bak met minstens 35 rupsen, daar beweegt altijd wel íets. Vandaag was het overduidelijke een gunstige dag om een cocon te spinnen, in één dag heb ik er tien zien verschijnen. En dat terwijl ik nét weer nieuw blad voor ze had meegebracht, lekkere sappige boerenkool in plaats van de ietwat taaie rode kool. De meeste hebben er niet meer van kunnen genieten en zullen het tot hun vlinderschap moeten doen met de nasmaak van de rode kool. Een enkeling kwam weer in beweging na een dagje stilzitten om er toch nog even van te kunnen smikkelen.
Hoewel ik het ontzettend leuk vind om zoveel rupsen als huisdieren te hebben, heeft het ook wel zo zijn nadelen. De bak moet tenslotte niet luchtdicht zijn maar dat betekent wel dat er zo langzamerhand steeds meer nare luchtjes van de bak naar buiten komen. Wat kunnen die beestjes veel poepen zeg! En met de kleine rupsjes die er nog tussendoor scharrelen is het lastig om de bak schoon te maken. Misschien was een stukje krant of keukenrol op de bodem nog niet zo’n gek idee geweest… Maar dat is achteraf. Alvast weer wat wijsheid voor volgend jaar. Want veel nieuwe rupsen verwacht ik dit jaar niet meer. Er staat nog één rode kool in mijn tuin en míjn boerenkool hebben ze nog niet ontdekt. Ik zie het zelf ook regelmatig over het hoofd moet ik zeggen, ze staan wat in een hoekje. Ze groeien lekker door en worden zichtbaar als ik mijn tomatenplanten en bonenplanten heb gerooid. Tot die tijd zullen tuinders mij nog wel blijven vragen of ik niet nog wat boerenkoolplantjes van ze wil 😉
Vandaag was het heerlijk weer om te tuinieren én ik had er de tijd voor. Wat wil ik nog meer?! Ik heb er volop van genoten en kreeg zelfs al de opmerking dat ik vandaag toch zo lang bezig was in de tuin. Het was dan ook wel een beetje laat toen ik weer richting huis ging, maar goed, het is tenslotte ook niet meer elke dag zulk mooi weer.
Ik had wat dingen in gedachten om te doen maar ik geloof niet dat ik daarmee bezig ben geweest. Het was een heerlijke ‘kijk-eens-om-mij-heen’-tuindag. En dan is er altijd genoeg te doen en doe ik precies waar ik op dat moment zin in heb. Zo heb ik een hele berg takken kaal gemaakt, ze liggen inmiddels klaar voor een hekje. De rozenstruik is haar dode knoppen en lelijke blaadjes weer kwijt, de frambozen zijn per direct opgegeten en de Japanse wijnbes is weer een beetje in de goede richting gebogen.
Verder heb ik de bleekselderij bevrijd uit de lange armen van de courgetteplant. Ik denk niet dat ze nog erg veel zonlicht kregen op dat plekje… Aangezien ze ook op den duur aangeaard moesten worden heb ik ze maar verplaatst naar een prachtig leeg vak en ze meteen diep in de grond geplant.
Met daarbij nog koffiedrinken, praatje maken, onkruid verwijderen, oogsten en bloemen plukken is de middag omgevlogen.
Zoals beloofd de foto’s van het koolwitje dat uit de cocon is gekomen. (Als je het nog niet hebt gedaan lees dan het verhaal erbij in het blogbericht Nieuw leven III)
Misschien heeft een aantal lezers zich al afgevraagd hoe het is afgelopen met de vlinder die bíjna uit de cocon kwam. De avond dat ik daarover helemaal enthousiast was en de hele avond niet veel meer heb gedaan dan in de buurt van de cocon rondhangen zat de vlinder nog in zijn cocon tegen de tijd dat ik naar bed ging. Ik heb nog overwogen de bak naast mijn bed neer te zetten maar ik verwachtte niet dat de vlinder genoeg herrie zou maken om mij te wekken als het uit de cocon zou kruipen. Sterker nog, het is maar de vraag of je überhaupt iets hoort.
De volgende ochtend was de cocon nog steeds hermetisch gesloten. Wél veranderd! Opeens was het lijfje nog duidelijker zichtbaar door de donkere kleur die door de cocon schemerde. Het kon echt niet lang meer duren!
En toch… De bak stond voor mijn neus terwijl ik zat te eten maar een mens kan zich moeilijk voortdurend op de cocon richten als er na 12 uur nog stééds vrijwel niets veranderd is. En zo keek ik op een zeker moment op en… verhip! De vlinder was er al uit! Alsnog het grote moment gemist! Het kon er nooit al lang uit zijn maar van in elkaar gekreukelde vleugels was niet direct sprake meer. Of misschien is een vlinder niet zo kreukelig als dat ik denk. In ieder geval was nog wel duidelijk te zien dat het zijn vleugels nog moest oppompen want die hingen er nog verfomfaaid bij. Gelukkig, toch niet alles gemist!
Ik heb de vlinder in alle rust laten bijkomen, ik vond het eigenlijk zelf ook te leuk om steeds even te kijken. Daardoor kon het gebeuren dat de vlinder op den duur de kamer ging verkennen… oeps! Aangezien ik jam aan het maken was probeerde ik het beestje te lokken met wat zoetigheid op een lepeltje. Dat mocht niet baten, het was meer geïnteresseerd in de vrije lucht achter het raam. Uiteindelijk heb ik het gelukkig voorzichtig in een kommetje van mijn handen kunnen vangen en buiten vrij kunnen laten. Dag vlinder!
Nog even over de ‘zogende rups’ en de ‘cocon-rups’: De coconrups bleek die ochtend gevlogen. Pas ’s avonds kwam ik hem tegen op zijn strooptocht door de keuken. Het was erg blij dat ik hem bij een koolplant bracht, het sprong nog net niet van mijn hand af.
De ‘zogende rups’ zit nog steeds op hetzelfde plekje. Maar de kleintjes zijn helemaal ingezwachteld. Wat dat nu weer moet voorstellen…?
Van tevoren wegen hoeveel fruit het is en berekenen hoeveel suiker en marmello er bij moet.
Vandaag ben ik samen met mijn tuinmaatje de hele ochtend bezig geweest met jam maken. En dat werd hoog tijd want onderhand paste er nog weinig bij in de vriezer. De vriezer mist nu 11 (liter)bakjes vol aardbeien, frambozen, bramen en Japanse wijnbes, eindelijk weer ruimte!
Het hele huis rook naar zoet fruit en de halve keuken plakte zoals fruit 😉 Maar het is met zijn tweeën niet alleen gezelliger maar ook nog eens snel opgeruimd.
Voor het eerst kon ik eens een jamsoort maken met Japanse wijnbes als hoofdbestanddeel in plaats van een restje. Het is aardbei-Japanse wijnbes geworden en heeft de eerste smaaktest glorieus doorlopen!
Het resultaat? 30 potjes jam! Niet alleen aardbei-Japanse wijnbes, ook een soort van aardbei-framboos-Japanse wijnbes en (de meeste) aardbei-braam-framboos.
Heel veel potjes ontsmetten, afspoelen en laten drogen. En dan… welke deksel past op welk potje?
Beweging in de kraamkamer! Een verslag van mijn rupsenbelevenissen van vandaag.
Ik had weer nieuwe rupsen meegenomen naar huis en het leek me leuker om de rupsen in een glazen bak te doen in plaats van de plastic bak waar ik door alle krassen niet meer in kon kijken. Dus nadat ik de rupsen uit de bak had gehaald zette ik het deksel op zijn kant in de bak zodat ik de achtergebleven cocon wat beter kon bekijken. Verder zaten er nog twee rupsen al een aantal dagen nogal stil, ook op het deksel, en het leek me leuk om te zien hoe ze zouden veranderen in een pop.
Vanavond ontdekte ik dat er nog een klein rupsje was achtergebleven. Och toch! In de verste verte geen eten voor het beestje meer te vinden. Zorgvuldig werd deze alsnog verhuisd naar het rupsenhuis. Toch nog maar even goed kijken of dat dan écht de laatste was. Het viel me opeens op dat die ene rups wel heel erg had zitten poepen. Ik meende dat ‘ie een cocon aan het spinnen was? Poepen rupsen dan nog? Misschien was het kantelen van het deksel te stressvol voor het beestje? Toch wel raar want op een blad beweegt hun ondergrond ook voortdurend.
foto gemaakt om 19:58 u
Het leuke van zo’n open bak is dat je zo nu en dan even kunt kijken. Nu de cocon zo’n twee weken oud is, kan het niet lang meer duren voor deze opengaat. En ja, dat wil ik wel heel graag meemaken!
Een uur later weer kijken levert een interessante ontdekking op. De poepjes van de rups bewegen! Hoe is het mogelijk?! Door goed te turen naar het kleine gekrioel ontdek ik dat er allemaal mini-rupsjes onder de rups vandaan komen. Of komen ze nu úit de rups? Ik zou het serieus gaan denken. Maar het zijn toch de vlinders die eitjes leggen? Niet de rupsen? Heeft die ene vlinder die ik eergisteren vrijliet al zo snel eitjes gelegd? Volgens mij was het meer bezig met bijkomen van zijn metamorfose…
Terwijl ik met mijn neus zowat bovenop de ‘zogende rups’ zit (het doet me denken aan zo’n zeug die tig kleintjes bij zich heeft krioelen die willen drinken) zie ik vanuit mijn ooghoek wat bewegen. Hé, de cocon! Nu ben ik helemaal niet meer bij de bak weg te slaan, dát wil ik wel zien! Ik weet dat een vlinder enigszins kreukelig uit zo’n cocon komt en ik ben reuze benieuwd hoe dat er dan uitziet. De bak verhuist naar de tafel en een extra lamp wordt aangesleept om genoeg licht te hebben om foto’s te maken. Prompt moet de accu van de camera opgeladen worden en is het SD-kaartje van de andere camera stuk. Het is toch wat. Gelukkig gaat zo’n metamorfose langzaam en laadt mijn accu snel op.
foto gemaakt om 20:18 u
Terwijl ik verwachtte iets interessants te zien bij de cocon blijkt de ‘zogende rups’ nog interessanter. Kijk maar eens goed naar de foto’s. (Als je op de foto klikt krijg je deze in groter formaat) Op de foto om 19:05 zie ik mini-rupsjes tussen een heleboel draadjes. Op de volgende foto (19:58) lijken de rupsjes zich uit het net te ontwarren en kan ik zelfs een rupsje zover krijgen om op mijn vinger te kruipen. Bij de laatste foto (20:18) zie ik alleen een heleboel draadjes en nog het kopje van slechts één mini-rups. Wat gebeurt hier eigenlijk?
Het is mij een raadsel. Interessant is het wel!
Ondertussen zie ik de cocon verkleuren en opeens herken ik er een vlinder in! Zien jullie het ook? Het ligt op zijn rug, met de vleugels in mini-formaat ongeveer in het midden te zien, ik zie er al een stip op en een zwart randje.
Ondertussen is het 22 uur. De vlinder zit nog net zo ver in de cocon als drie uur geleden, de mini-rupsjes lijken zich ook ingesponnen te hebben en de rups die een cocon aan het maken is heeft zich uitgerekt, ingetrokken, zijn achterlijf heen en weer bewogen en zich weer uitgerekt. Ik heb blijkbaar de hele avond naar rupsen en een cocon zitten kijken. Live-tv. En hierbij dus het verslag 😉
Ik weet het al van jongs af aan. Een rups wordt een pop en uit een pop komt een vlinder. Alle drie de fases ken ik en hoewel ik vorig jaar ook een aantal rupsen en poppen had, heb ik toen niet bewust de vlinders zien komen. De bak stond buiten en ach, die vlinders vliegen op den duur natuurlijk weg. Maar gister werd ik blij verrast toen ik wat nieuw koolblad in de rupsenbak wilde doen. Ik had namelijk nog lang niet verwacht daarin een vlinder aan te treffen! De rupsen heb ik nog geen twee weken en nou ja… ik had er geen flauw benul van hoelang het duurt voordat zo’n cocon weer opengaat. Het hele proces van (volgroeide) rups tot vlinder neemt dus minder dan twee weken in beslag. Bij dit soort in ieder geval, er zijn ook soorten die als pop overwinteren.
Maar wat is het? Een koolwitje natuurlijk, het komt uit de bloemkool.
En dan komen de mitsen en maren. Ik meende dat ik rupsen van het koolwitje had maar de vlinder die eruit kwam is knalgeel. Toch is het geen citroenvlinder als ik de vorm van de vleugels bestudeerd. Ik vermoed dat de kleur van de vleugels nog wat gaat bijtrekken als ze beter zijn opgedroogd. Door de vleugels heen schemert een aantal stippen, net als bij het koolwitje. Maar is het dan een gróót koolwitje of een kleín koolwitje? Op de overzichtskaart met vlinders die ik van de vlinderstichting heb zie ik het verschil duidelijk. Maar deze vlinder zit met dichte vleugels, heeft de verkeerde kleur en heeft wel een streep maar hoe de vorm van de streep eruit ziet…?
Ik denk uiteindelijk dat ik voor het mannelijke grote koolwitje ga. Hoewel… ik vermoed eigenlijk dat deze vlinder uit de cocon komt waar een groene rups in zat. In dat geval is het toch het kleine koolwitje. Zijn er toevallig nog kenners tussen de lezers zitten die hier nog wat aan toe te voegen of op te merken hebben? Advies is welkom!
Ik meende dat de lampionplant een bekende officiële naam had, maar nu ik de Latijnse naam zie ben ik al blij als ik het correct uitspreek: physalis alkekengi. Doe mij dan toch maar ‘lampionplant’. Helemaal in de herfst is die naam vrij voor de hand liggend. De oranje ‘lampionnetjes’ kun je heel goed drogen en bewaren. Vorig jaar had ik geloof ik maar één zaaddoos (de oranje lampion) aan de plant en die heb ik maar laten zitten. Dit jaar zit de plant er echter vol mee! De meeste zijn nog niet eens helemaal oranje gekleurd. Binnenkort maar eens wat afsnijden want ik lees net dat bij te lang wachten de zaaddozen kunnen gaan schimmelen. En dat is natuurlijk niet de bedoeling!
De plant woekert best wel maar in het stuk van de tuin waar deze staat zijn er meer planten die graag woekeren. Samen houden ze elkaar wel wat in toom en anders kan een snoeischaar ook nog wel eens helpen. In ieder geval ziet het er erg mooi uit, zo’n goedgevuld stuk tuin met allerlei tinten groen. En nu dus zo nu en dan een stipje oranje 😉
Vorig jaar had ik vrijwel de hele zomer een bos bloemen uit eigen tuin in huis staan. Dit jaar ook bijna, maar het lijkt veel minder. Hoe kan dat toch? Ik had heel wat gezaaid meende ik.
Na een rondje door de tuin wist ik het: ik heb heel wat twee-jarigen gezaaid. Die staan er overigens prachtig bij, mooie, frisse groene of blauwgrijze bladeren. Maar op de bloemen moet ik dus nog even wachten.
Daarnaast had ik zinnia’s gezaaid zoals elk jaar maar er was er één ontworteld bij een storm, één heeft steeds veel te kleine bloemen die het niet houden in de vaas en eentje staat op mijn balkon. Blijkbaar had ik er niet meer.
De meeste gladiolenbollen liggen nog steeds op zolder maar verrassend genoeg heb ik al minstens 15 gladiolen uit de tuin gehaald om van te genieten. Allemaal vergeten bollen of kleine bolletjes die inmiddels groot genoeg zijn om een bloeiende plant voort te brengen.
Als laatste heb ik nog dahlia’s. Die zijn prachtig om in een vaas te hebben. In ieder geval de roze die jullie links van het midden op de onderste foto zien. Schitterend zijn ze! En hoe meer ik ervan pluk, hoe meer bloemen er komen. Daar geniet ik dus volop van. De twee andere dahlia’s, gele, hebben kleine bloemetjes. Ze bloemen heel mooi, maar om ze mee te nemen voor in een vaas zijn ze ongeschikt. Tegen de tijd dat ik thuis ben is de helft van de bloem al afgevallen door het vervoeren en tegen de tijd dat ze een dag in de vaas staan is er nog maar een kwart van over. Geen succes. Ook de zonnehoed vind ik niet zo geschikt om in een vaas te doen. Desalniettemin geniet ik er erg van, helemaal daar deze aan het begin van het jaar helemaal kaal gegeten was door de slakken en ik teleurgesteld maar weer nieuw zaad had gevraagd. En dan nu zoveel bloemen! (op de foto midden rechts, roze/paars) Weinig echte snijbloemen dus dit jaar, maar gelukkig toch nog regelmatig wat moois voor in een vaas. En volgend jaar zaai ik maar weer wat méér snijbloemen zoals de zinnia’s en de zomerasters.
Volgens de kalender is het herfst. Gezien de regen wil ik dat ook wel geloven. Maar eigenlijk wil ik nog niet helemaal afscheid nemen van de zomer met het lekkere tuinieren. Gelukkig, er is ook nu nog van alles te doen in de tuin! Prei, boerenkool, veldsla en winterpostelein komen nu aan de beurt. De eerste twee staan al tijden in de tuin, de laatste twee zijn pas net gezaaid. Een deel van de aardappels moet nog gerooid worden. En waar de meeste tuinders hun grond leeghalen en kaal laten in de winter, laat ik het liefst zoveel mogelijk op de aarde liggen. Terwijl ik in de winter een beetje thuis zit te puzzelen gaat in mijn tuin het werk door. Ontelbare wormen en slakken verwerken al dat tuinafval tot voedsel voor de aarde of trekken het door de grond en zorgen voor luchtigheid. Het ziet er misschien minder netjes en opgeruimd uit, maar het is wel beter voor de grond. En daar profiteer ik graag weer van.
Voor de bloemen in de zomer heb ik ook een herfstvariant: de lampionnetjes van de lampionplant. Toen ik laatst één tak eens goed bekeek telde ik daar 30 lampionnetjes aan. Ze zijn nog lang niet allemaal oranje, er zitten zelfs nog bloemen in, maar de donkerste heb ik voor de zekerheid maar binnen gehaald. Die kunnen niet meer verrotten. Bovendien: misschien helpt het om in de herfststemming te komen.
