De kraamkamer

foto gemaakt om 19:05
foto gemaakt om 19:05

Beweging in de kraamkamer! Een verslag van mijn rupsenbelevenissen van vandaag.

Ik had weer nieuwe rupsen meegenomen naar huis en het leek me leuker om de rupsen in een glazen bak te doen in plaats van de plastic bak waar ik door alle krassen niet meer in kon kijken. Dus nadat ik de rupsen uit de bak had gehaald zette ik het deksel op zijn kant in de bak zodat ik de achtergebleven cocon wat beter kon bekijken. Verder zaten er nog twee rupsen al een aantal dagen nogal stil, ook op het deksel, en het leek me leuk om te zien hoe ze zouden veranderen in een pop.

Vanavond ontdekte ik dat er nog een klein rupsje was achtergebleven. Och toch! In de verste verte geen eten voor het beestje meer te vinden. Zorgvuldig werd deze alsnog verhuisd naar het rupsenhuis. Toch nog maar even goed kijken of dat dan écht de laatste was. Het viel me opeens op dat die ene rups wel heel erg had zitten poepen. Ik meende dat ‘ie een cocon aan het spinnen was? Poepen rupsen dan nog? Misschien was het kantelen van het deksel te stressvol voor het beestje? Toch wel raar want op een blad beweegt hun ondergrond ook voortdurend.

foto gemaakt om 19:58 u
foto gemaakt om 19:58 u

Het leuke van zo’n open bak is dat je zo nu en dan even kunt kijken. Nu de cocon zo’n twee weken oud is, kan het niet lang meer duren voor deze opengaat. En ja, dat wil ik wel heel graag meemaken!

Een uur later weer kijken levert een interessante ontdekking op. De poepjes van de rups bewegen! Hoe is het mogelijk?! Door goed te turen naar het kleine gekrioel ontdek ik dat er allemaal mini-rupsjes onder de rups vandaan komen. Of komen ze nu úit de rups? Ik zou het serieus gaan denken. Maar het zijn toch de vlinders die eitjes leggen? Niet de rupsen? Heeft die ene vlinder die ik eergisteren vrijliet al zo snel eitjes gelegd? Volgens mij was het meer bezig met bijkomen van zijn metamorfose…

Terwijl ik met mijn neus zowat bovenop de ‘zogende rups’ zit (het doet me denken aan zo’n zeug die tig kleintjes bij zich heeft krioelen die willen drinken) zie ik vanuit mijn ooghoek wat bewegen. Hé, de cocon! Nu ben ik helemaal niet meer bij de bak weg te slaan, dát wil ik wel zien! Ik weet dat een vlinder enigszins kreukelig uit zo’n cocon komt en ik ben reuze benieuwd hoe dat er dan uitziet. De bak verhuist naar de tafel en een extra lamp wordt aangesleept om genoeg licht te hebben om foto’s te maken. Prompt moet de accu van de camera opgeladen worden en is het SD-kaartje van de andere camera stuk. Het is toch wat. Gelukkig gaat zo’n metamorfose langzaam en laadt mijn accu snel op.

foto gemaakt om 20:18 u
foto gemaakt om 20:18 u

Terwijl ik verwachtte iets interessants te zien bij de cocon blijkt de ‘zogende rups’ nog interessanter. Kijk maar eens goed naar de foto’s. (Als je op de foto klikt krijg je deze in groter formaat) Op de foto om 19:05 zie ik mini-rupsjes tussen een heleboel draadjes. Op de volgende foto (19:58) lijken de rupsjes zich uit het net te ontwarren en kan ik zelfs een rupsje zover krijgen om op mijn vinger te kruipen. Bij de laatste foto (20:18) zie ik alleen een heleboel draadjes en nog het kopje van slechts één mini-rups. Wat gebeurt hier eigenlijk?

Het is mij een raadsel. Interessant is het wel!

DSCN2034Ondertussen zie ik de cocon verkleuren en opeens herken ik er een vlinder in! Zien jullie het ook? Het ligt op zijn rug, met de vleugels in mini-formaat ongeveer in het midden te zien, ik zie er al een stip op en een zwart randje.

Ondertussen is het 22 uur. De vlinder zit nog net zo ver in de cocon als drie uur geleden, de mini-rupsjes lijken zich ook ingesponnen te hebben en de rups die een cocon aan het maken is heeft zich uitgerekt, ingetrokken, zijn achterlijf heen en weer bewogen en zich weer uitgerekt. Ik heb blijkbaar de hele avond naar rupsen en een cocon zitten kijken. Live-tv. En hierbij dus het verslag 😉

Nieuw leven II

DSCN0054Ik weet het al van jongs af aan. Een rups wordt een pop en uit een pop komt een vlinder. Alle drie de fases ken ik en hoewel ik vorig jaar ook een aantal rupsen en poppen had, heb ik toen niet bewust de vlinders zien komen. De bak stond buiten en ach, die vlinders vliegen op den duur natuurlijk weg. Maar gister werd ik blij verrast toen ik wat nieuw koolblad in de rupsenbak wilde doen. Ik had namelijk nog lang niet verwacht daarin een vlinder aan te treffen! De rupsen heb ik nog geen twee weken en nou ja… ik had er geen flauw benul van hoelang het duurt voordat zo’n cocon weer opengaat. HDSCN0058et hele proces van (volgroeide) rups tot vlinder neemt dus minder dan twee weken in beslag. Bij dit soort in ieder geval, er zijn ook soorten die als pop overwinteren.

Maar wat is het? Een koolwitje natuurlijk, het komt uit de bloemkool.

En dan komen de mitsen en maren. Ik meende dat ik rupsen van het koolwitje had maar de vlinder die eruit kwam is knalgeel. Toch is het geen citroenvlinder als ik de vorm van de vleugels bestudeerd. Ik vermoed dat de kleur van de vleugels nog wat gaat bijtrekken als ze beter zijn opgedroogd. Door de vleugels heen schemert een aantal stippen, net als bij het koolwitje. Maar is het dan een gróót koolwitje of een kleín koolwitje? Op de overzichtskaart met vlinders die ik van de vlinderstichting heb zie ik het verschil duidelijk. Maar deze vlinder zit met dichte vleugels, heeft de verkeerde kleur en heeft wel een streep maar hoe de vorm van de streep eruit ziet…?

Ik denk uiteindelijk dat ik voor het mannelijke grote koolwitje ga. Hoewel… ik vermoed eigenlijk dat deze vlinder uit de cocon komt waar een groene rups in zat. In dat geval is het toch het kleine koolwitje. Zijn er toevallig nog  kenners tussen de lezers zitten die hier nog wat aan toe te voegen of op te merken hebben? Advies is welkom! DSCN0056

Lampionplant – Physalis alkekengi

DSCN1996Ik meende dat de lampionplant een bekende officiële naam had, maar nu ik de Latijnse naam zie ben ik al blij als ik het correct uitspreek: physalis alkekengi. Doe mij dan toch maar ‘lampionplant’. Helemaal in de herfst is die naam vrij voor de hand liggend. De oranje ‘lampionnetjes’ kun je heel goed drogen en bewaren. Vorig jaar had ik geloof ik maar één zaaddoos (de oranje lampion) aan de plant en die heb ik maar laten zitten. Dit jaar zit de plant er echter vol mee! De meeste zijn nog niet eens helemaal oranje gekleurd. Binnenkort maar eens wat afsnijden want ik lees net dat bij te lang wachten de zaaddozen kunnen gaan schimmelen. En dat is natuurlijk niet de bedoeling!

De plant woekert best wel maar in het stuk van de tuin waar deze staat zijn er meer planten die graag woekeren. Samen houden ze elkaar wel wat in toom en anders kan een snoeischaar ook nog wel eens helpen. In ieder geval ziet het er erg mooi uit, zo’n goedgevuld stuk tuin met allerlei tinten groen. En nu dus zo nu en dan een stipje oranje 😉

DSCN1995

Bloemen

DSCN1994Vorig jaar had ik vrijwel de hele zomer een bos bloemen uit eigen tuin in huis staan. Dit jaar ook bijna, maar het lijkt veel minder. Hoe kan dat toch? Ik had heel wat gezaaid meende ik.

Na een rondje door de tuin wist ik het: ik heb heel wat twee-jarigen gezaaid. Die staan er overigens prachtig bij, mooie, frisse groene of blauwgrijze bladeren. Maar op de bloemen moet ik dus nog even wachten.

Daarnaast had ik zinnia’s gezaaid zoals elk jaar maar er was er één ontworteld bij een storm, één heeft steeds veel te kleine bloemen die het niet houden in de vaas en eentje staat op mijn balkon. Blijkbaar had ik er niet meer.

De meeste gladiolenbollen liggen nog steeds op zolder maar verrassend genoeg heb ik al minstens 15 gladiolen uit de tuin gehaald om van te genieten. Allemaal vergeten bollen of kleine bolletjes die inmiddels groot genoeg zijn om een bloeiende plant voort te brengen.

Als laatste heb ik nog dahlia’s. Die zijn prachtig om in een vaas te hebben. In ieder geval de roze die jullie links van het midden op de onderste foto zien. Schitterend zijn ze! En hoe meer ik ervan pluk, hoe meer bloemen er komen. Daar geniet ik dus volop van. De twee andere dahlia’s, gele, hebben kleine bloemetjes. Ze bloemen heel mooi, maar om ze mee te nemen voor in een vaas zijn ze ongeschikt. Tegen de tijd dat ik thuis ben is de helft van de bloem al afgevallen door het vervoeren en tegen de tijd dat ze een dag in de vaas staan is er nog maar een kwart van over. Geen succes. Ook de zonnehoed vind ik niet zo geschikt om in een vaas te doen. Desalniettemin geniet ik er erg van, helemaal daar deze aan het begin van het jaar helemaal kaal gegeten was door de slakken en ik teleurgesteld maar weer nieuw zaad had gevraagd. En dan nu zoveel bloemen! (op de foto midden rechts, roze/paars) Weinig echte snijbloemen dus dit jaar, maar gelukkig toch nog regelmatig wat moois voor in een vaas. En volgend jaar zaai ik maar weer wat méér snijbloemen zoals de zinnia’s en de zomerasters. DSCN1989

Phytophthora – tomatenziekte

Helaas, helaas, ik had het al verwacht maar vandaag moest ik toch drastische maatregelen nemen. Ik heb namelijk Phytophthora, oftewel de tomatenziekte bij de meeste tomatenplanten in mijn tuin. Het is het grote nadeel van tomaten kweken in de open lucht ten opzichte van het kweken in een kas. Door nat weer is de kans op Phytophthora groot en het was laatste enige tijd behoorlijk nat.

Speciaal voor jullie heb ik de kenmerken van deze ziekte op de foto gezet. Het is namelijk een zeer besmettelijke ziekte, de sporen ervan verspreiden zich via de wind, dus tijdig de zieke planten verwijderen is erg belangrijk en zelfs wettelijk verplicht! De planten in een plastic zak stoppen en niet bij GFT of op je eigen composthoop gooien. Inmiddels heb ik de zieke planten gerooid.

Overigens verwacht ik dat, door het natte weer, de andere planten binnenkort ook kenmerken van de tomatenziekte zullen vertonen, maar ik hoop het zolang mogelijk te kunnen rekken. Alle tijd dat de tomaten nog kunnen rijpen is mooi meegenomen. Zit de ziekte eenmaal in de plant dan zijn ook de tomaten aangetast. Je kunt bij het rooien van de plant dan wel de groene tomaten bewaren en deze in de vensterbank laten rijpen maar op den duur zullen ze alsnog bruine vlekken vertonen en verrotten.

Zoals jullie op de foto’s kunnen zien zijn de kenmerken:

  • bruine plekken op de tomaten
  • zwarte plekken op de bladeren (of geheel zwarte bladeren, afhankelijk van het stadium)
  • zwarte stengels van de tomatenplant

 

zieke tomaatgezonde en zieke tomaatzwarte bladerenaangetast bladzwarte stamzwarte stengel

Groeien!

DSCN1993Er groeit van alles heel hard in de tuin. Zoals datgene wat jullie hier op de foto zien. Normaal gesproken zie je daar een plant met grote bladeren, de rabarberplant om precies te zijn. Deze hangt dan half over de aardbeiplanten en over het pad en neemt veel ruimte in. Dit keer wordt het echter enigszins overwoekerd door zowel een pompoenplant van rechts als een komkommerplant van links. Als je goed kijkt zie je nog net een blad van de rabarberplant.

Alledaags

DSCN1978Alledaagse dingen vallen vaak niet op. Maar wat voor de één alledaags is, is voor een ander weer heel bijzonder. Daarbij kun je ook van alledaagse dingen genieten of je erover verwonderen. Voor mij zijn alle planten en dieren in mijn tuin enerzijds alledaags (nou ja, bijna dan) en anderzijds elke keer weer speciaal. Ik kan genieten van een vlinder die mijn vlinderstruik bezoekt terwijl ik even zit uit te rusten of van een padje dat door mijn tuin hupst. Elk jaar verbaas ik me weer over de groeikracht van de pompoenplant en over de weelde van de gezaaide bloemen.

GisterDSCN1998 ontdekte ik een mini-plantje van de uitgezaaide phacelia dat al staat te bloeien terwijl het nog amper boven de grond komt. Ik heb het voor jullie op de foto gezet, een foto van dichtbij en eentje op normale afstand. Ik ben benieuwd of jullie het op de tweede foto nog terug kunnen vinden. DSCN1999

Ingewijd

De ‘iriekerappelgripe’ oftewel de riek, is inmiddels ingewijd met het rooien van de eerste aardappels. Voordat de eerste modder aan de riek kwam heb ik deze uiteraard weer even gemerkt met een houtbrander. Handig én leuk.

Toen ik twee jaar geleden ook aardappels moest rooien had ik een riek van een andere tuinder geleend. Wat ik me er nog van herinner is dat het lichamelijk zeer intensief was en toen had ik ook nog mínder aardappels dan dit jaar. Vandaag viel me het echter alles mee. Wat scheelt is dat ik nu niet meteen alles wilde rooien en waarschijnlijk is het werken met een riek met 3 tanden lichter dan met 4. Daarbij zat ik twee jaar geleden midden in een verhuizing, aardappels rooien is dan niet even ’ter ontspanning’.

De aardappels die ik vanwormdaag gerooid heb waren de vroege aardappels… tomtiedom, echt vroeg gerooid zijn ze dus niet 😉 Wat me opviel, al bij de eerste steek in de grond, is dat de aarde boordevol wormen zit. Ontzettend mooie, dikke, lange wormen. Wauw… wat ben ik blij met deze diertjes! Ze maken het werken in de soms keiharde kleigrond een heel stuk gemakkelijker. En ze zorgen ook nog eens voor gezonde grond! Sommige wormen waren zo dik dat het net leek of ik een aal door de grond had kruipen. Ik heb ze met zorg behandeld en bewonderd om hun prachtige, glimmende lijf.

DSCN1988Inmiddels zijn de eerste twee rijtjes aardappels gerooid. Er is nog een éénling die nog steeds niet afgestorven is. Ach, vooruit, die mag nog even blijven staan. En… ik heb slechts twéé aardappeltjes aangeprikt. Dat is een hele grote vooruitgang met de vorige keer toen dit rond de 25 procent lag… aardappels

Nieuw leven

Met kool in je tuin kun je er zeker van zijn dat koolwitjes graag even komen aanwaaien. Het liefst laten ze een heleboel eitjes achter voor ze weer verder dartelen. Het zal enige tijd duren voor je opmerkt dat het vlindertje langs geweest is. Opeens gaten in je koolbladeren. Dan hele happen eruit. Je kijkt, je tuurt, je zoekt en hoewel je er vrijwel zeker van bent dat er dikke rupsen in de kool moeten zitten, zijn ze in geen velden of wegen te bekennen. Het overkomt mij regelmatig. Het zal de vijanden van de rups ook overkomen. En dat is natuurlijk net de bedoeling!

De kleur van de rups van het koolwitje is exact dezelfde kleur als het blad van de bloemkool. Het lijkt zóveel op elkaar dat het zomaar kan gebeuren dat je een minuut lang naar het blad zit te turen en de hele dikke rups over het hoofd ziet. En zo leven de rupsen dus in alle rust verder. Etend en slapend, kruipend en etend.

Momenteel heb ik er een aantal in huis. Op mijn werk zaten de rupsen in de boerenkool en aangezien de plantjes nog erg klein waren bleef er met wat rupsen erop nog maar weinig van over. Tsja… wat doe je dan? Er moet een fijnmazig net overheen, maar dat was niet zomaar voorhanden. Met wat geduld kom je ook een heel eind weet ik uit ervaring. Dus ging ik alle aangevreten plantjes stuk voor stuk bij langs om de rupsen er vanaf te vissen. Ik zal er ongetwijfeld een serie over het hoofd gezien hebben om nog maar niet te spreken over de vele eitjes die nog moesten uitkomen. Het is niet anders. De rupsen die ik gevangen heb heb ik in een bakje mee naar huis genomen. Ze doodmaken vind ik zonde, ik ben namelijk dol op vlinders. En het proces van rups naar vlinder is ook fascinerend. Dus logeren ze nu bij mij in huis. Er zitten al minstens 3 poppen in het bakje en blijkbaar heb ik ook wat eitjes meegenomen want er lopen opeens mini-rupsjes rond. Op naar de volgende generatie.

Schuilplaats

DSCN1973 DSCN1972Ook als het regent wil ik wel graag foto’s maken. Maar waar ik zelf best tegen een spatje regen kan, is mijn fototoestel daar pertinent op tegen. En zonder fototoestel geen foto’s.

En dan moet je soms een compromis sluiten, het zou toch jammer zijn als er bij het blogstukje van vandaag helemaal geen foto’s konden komen te staan, enkel omdat ik mijn fototoestel niet de baas ben? Overigens vond ik het wel een goed excuus om dan maar even in de tuinkast te gaan staan. Bij het maken van deze foto’s was mijn tuinmaatje nog even druk in de weer met de laatste dingen, heel stoer in de regen terwijl ik in de kast stond te schuilen. Ze had gelukkig een regenpak aan, dat wel, maar het blijft stoer. Ik zal het maar gewoon toegeven dat ik liever tuinier als het droog is. Wat dat betreft geef ik mijn fototoestel volledig gelijk. Hopelijk is het volgende week weer wat droger!