Oogsten

DSCN1974Weer of geen weer, er moest vandaag weer geoogst worden. En aangezien ik deze week van de drie keer dat ik in een tuin bezig was, ook drie keer een regenbui over me heen kreeg, begon ik er bij de vierde keer bijna aan gewend te raken. Al moet ik zeggen: nat blijft nat. En een hoosbui is mij toch wat teveel. Gelukkig pas ik precies in mijn tuinkast en kan ik dan de ergste regen even afwachten.

De bramen heb ik vandaag maar laten hangen, teveel werk om ‘nog even snel’ te doen. Verder kon ik weer een prachtige oogst binnenhalen aan tomaten en komkommers, twee courgettes, wat gele frambozen en mijn eerste maïskolf!

Wat bevruchting van de maïskolf betreft kan ik nog wat leren. Of laat ik het zo zeggen: de tips las ik pas ná het planten. Dat je ze het beste in een cirkel kunt planten omdat dat de bestuiving ten goede komt. Laat ik ze precies op een rijtje hebben gezet. Maar goed, al is de kolf niet helemaal vol met dikke gele maïskorrels, er zit genoeg aan om het een maïskolf te noemen. En daar ga ik zo meteen lekker van genieten terwijl ik vanaf binnen naar de regen buiten ga zitten kijken.

Aanaarden

DSCN1970Dat ik soms een wat alternatieve manier van tuinieren heb, dat weet ik allang. De meeste mensen op het volkstuinencomplex doen het heel anders. Van de week is dat maar weer eens bevestigd. Terwijl de meeste tuinders hun aardappels aan het rooien zijn, heb ik de aardappels nog maar even aangeaard. Normaal gesproken zou dat zo’n twee maanden eerder gebeuren. ’n Ieder die het zal ziet zal óf zijn hoofd schudden en mompelen ‘die heeft er geen verstand van’ óf zich afvragen wat het idee erachter is.

Er was echter niemand op de tuin dus er werd niets gezegd of gedacht. Al zal het erna vast gebeuren als het al iemand opgevallen is. Het idee erachter is: ik had geen tijd om te gaan aanaarden, ik wil nu wel oogsten maar heb nog geen ‘ierappelgripe’ en door de hoosbuien kwamen de bovenste aardappels opeens bloot te liggen. Dus… dan alsnog maar even aanaarden ook al mogen ze wel geoogst worden.

Inmiddels is de ‘ierappelgripe’ al in zicht. Pake is sneller dan dat bol.com of Hornbach deze vraag voor mij kunnen oplossen. Geweldig hè, zo’n pake! En nee, hij is niet te koop 😀

Ierappelgripe

Ik ben op zoek naar een ‘ierappelgripe’, ook wel genaamd de ‘ierappeldollersgripe’. De meeste lezers zullen geen idee hebben waar ik nu naar op zoek ben terwijl ik op zoek ben naar een woord waar ik op kan googlen. Google is slecht in Fries. En als ik bij het lokale tuincentrum vraag naar een ‘ierappelgripe’, of vrij vertaald om een ‘aardappelgrijper’ dan betwijfel ik ten stelligst dat ze zullen weten wat ik wil hebben.

Ik dacht: ik zoek een riek. Maar zoekend in het assortiment van zowel de Hornbach als de Praxis kwamen daar geen artikelen uit. Wel op ‘compostvork’ of ‘mestvork’. Maar kan ik die ook gebruiken om de aardappels mee te rooien?

Gelukkig heb ik een kundige familie en dus bel ik mijn pake (= opa voor de niet-Friezen) om te vragen of zo’n mest- of compostvork een beetje geschikt is. Moet ik één met vier tanden of met vijf tanden? En moet de vork licht gebogen zijn of helemaal vlak?

‘Wij hebben hier allemaal één met drie tanden,’ (ik vertaal het meteen maar even, maar we praten natuurlijk gewoon Fries, dat is wel zo gemakkelijk) ‘ik weet niet hoeveel tanden een riek heeft, maar als je wilt aardappels rooien zou ik zo één nemen. Die hebben geen scherpe punt en de tanden zijn breed, dat is beter voor het aardappels rooien.’

‘Ah! Ik weet zelf ook niet hoeveel tanden een riek heeft, maar dát zoek ik. Hoe heet het?’

‘Ierappelgripe.’

Ik weet meteen waar pake het over heeft. Lastig dat hier geen Fries gesproken wordt hoor, in de Hornbach. Maar inmiddels is het gelukkig ook niet meer nodig. Want waar kun je beter een ierappelgripe zoeken dan in Friesland zelf met alle aardappelboeren? En laat ik nou precies dáár een familielid hebben wonen dat zich met alle liefde op de zoektocht stort. 🙂 🙂 Wie weet kan ik binnenkort aardappels rooien met een echte ierappelgripe. De aardappels smaken dan vast een beetje naar thuis…

Aardbeiplanten

DSCN1969Augustus is de tijd om de stekjes van de aardbeiplanten op de juiste plek in de tuin te zetten en de overtollige stekjes van de plant af te knippen. Ik wilde dit jaar graag de nieuwe aardbeiplanten op een andere plek zetten om zo het overzicht te houden. Aardbeiplanten geven namelijk het beste oogst in de eerste twee jaar, daarna kun je je ‘collectie’ beter vernieuwen. Een aangezien de planten altijd voor nakomelingen zorgen als ware het konijnen, is dat geen enkel probleem. Ik had een maand geleden al netjes wat potjes ingegraven zodat ik de stekjes gemakkelijk en met weinig last voor de plant zou kunnen verplaatsen. Echter precies de planten naast de potjes waren wat karig met stekjes terwijl andere royaal de uitlopers om zich heen gooiden. Ach… het is zo ook gelukt. Met het natte weer hoef ik me geen zorgen te maken over verdroogde aardbeiplanten.

Het vak waar de oude aardbeiplanten stonden hebben we (ja, mijn tuinmaatje was er vandaag weer om te helpen…! Heerlijk, zo gebeurt er veel meer en het is ook nog eens veel gezelligerDSCN1966) alle planten verwijderd. De composthoop zal waarschijnlijk enigszins overgroeid worden met aardbeiplanten (denk maar niet dat die meteen stoppen met groeien) en het lege vak is meteen alweer in gebruik genomen. Wintergroenten zaaien! De boerenkool is al flink groot, die staat al een hele tijd in de tuin, maar een beetje variatie in de winter is natuurlijk fijn dus hebben we vandaag winterpostelein en veldsla gezaaid. En wederom is het handig dat het nat weer is, geen risico op uitgedroogde net ontkiemde plantjes. DSCN1967

Groenbemester II

Zoals beloofd vandaag een aantal groenbemesters met hun belangrijkste eigenschappen. Ik vind zelf de zaaitijd belangrijk. Dit jaar vond ik zelf dat ik er vroeg bij was maar was ik alsnog te laat met het zaaien van de rode klaver. Dit had overigens ook te maken met een verkeerde notitie. Tussen eind juli en half september zit natuurlijk nogal een verschil… Maar gelukkig had ik nog genoeg Phacelia. En volgend jaar probeer ik wat nieuwe soorten uit.

Winterrogge

Bij de Moestuin waar ik heb gewerkt werd veel gebruik gemaakt van winterrogge: deze blijft groen in de winter (niet vorstgevoelig), bedekt de grond snel en wortelt diep wat de grond goed losmaakt. De effectieve organische stof is echter laag en na het onderwieden moet je 3 weken wachten voor je gaat zaaien omdat het een stof bevat dat ontkiemen tegengaat. Je kunt dit gewas zaaien van half augustus tot eind oktober.

Phacelia (bijenvoer)

Deze plant is erg vorstgevoelig, bedekt de bodem snel en geeft middelmatige effectieve organische stof. Als de plant in bloei komt, wortelt de plant dieper en wordt er op een dieper niveau de grond losgemaakt. Daarnaast zorgt de plant voor veel nectar en trekt het veel hommels aan. Je kunt dit gewas zaaien van half april tot half augustus.

Rode klaver

Het grote voordeel van rode klaver als groenbemester is dat deze plant actief stikstof opneemt uit de lucht. Dit betekent extra voeding voor de aarde als het gewas wordt ondergewied. Dit is bij alle groenbemesters het geval die onder de soort vlinderbloemig vallen (zoals witte klaver, luzerne en gele lupine) Verder heeft het een hoge effectieve organische stof, bedekt het de grond redelijk snel en is het enigszins vorstgevoelig. Het gewas is te zaaien van half maart tot eind juli.

Afrikaantjes

Een bekend plantje dat ook als groenbemester gebruikt kan worden. Ze zijn erg vorstgevoelig, geven een middelmatige grondbedekking en zorgen voor een redelijke hoeveelheid effectieve organische stof. Daarnaast hebben Afrikaantjes houden daarbij de wortelvlieg op afstand wat het tot een goede combinatie maakt met het telen van wortels. En het oog wil ook wel eens wat: ze bloeien uitbundig. Zaaien van half mei tot half juli.

Kruisbloemig

De groenbemesters die onder de kruisbloemigen vallen mogen nooit gezaaid worden in een veld waar knolvoet is geconstateerd. De planten zijn namelijk zeer gevoelig voor deze ziekte waardoor de ziekte in stand gehouden wordt. Kruisbloemigen zijn bijvoorbeeld bladrammenas en gele mosterd.

Groenbemester I

phacelia - bijenvoer - groenbemesterSinds ik Phacelia (ook wel Bijenvoer genoemd) eens in mijn tuin heb gehad valt deze niet meer uit mijn tuin weg te denken. De plant is een paradijsje voor de hommels, helemaal in het vroege voorjaar wanneer er nog niet zoveel te eten is voor ze. Naast het voeden van hommels is het ook nog eens een mooie plant om te zien, de bloemen maar ook de blaadjes als de zaden net ontkiemd zijn. En tenslotte is het een groenbemester.

Al eerder in mijn moestuin-carrière heb ik me globaal wat verdiept in groenbemesters (artikel: wat is het ook alweer?) waarbij ik een interessant en informatieve website tegenkwam. Het was me echter veel te complex om dat toen verder uit te zoeken. Wat mij betreft was het al voldoende dat ik wist dat de mooie plant ook nog nuttig was voor het losmaken van de harde klei. En zo stimuleer ik het dat de plant zich uitzaait en zaai ik steeds meer vakken in met de Phacelia.

Inmiddels ben ik bijna 2 jaar verder met mijn moestuin en vind ik het interessant om me er verder in te verdiepen. Er zit namelijk nogal een verschil tussen de soorten groenbemesters en ik heb er een aantal wat nader onderzocht en schrijf er vandaag en morgen een stukje over.

Vandaag een overzicht van de functies van een groenbemester:

  • grondbedekking: dit gaat onkruid tegen (waar een plant groeit is minder ruimte voor andere planten) en zorgt er ook voor dat de grond minder gevoelig is voor weersinvloeden.
  • grond losmaken: de wortels van de plantjes maken de oppervlakkige of diepere grond losser (afhankelijk van de soort groenbemester die je kiest)
  • het vasthouden van voedingsstoffen (het gaat uitspoeling van voedingsstoffen tegen)
  • organische stof: als de plant na verloop van tijd onder de grond wordt gewerkt komt er meer organische stof in de aarde. Dit heeft vele voordelen, het zorgt onder andere voor betere drainage en voedingsstoffen in de grond. (Ik heb een mooi document gevonden waarin heel goed wordt uitgelegd wat het belang is van organische stof. Een blog daarover houden jullie nog tegoed.)

Vooral het toevoegen van organische stof aan mijn tuinaarde vind ik belangrijk. Dat is ook de reden waarom ik liever compost gebruik dan kunstmest. Nadeel is wel dat het veel duurder is en ook nog eens heel veel sjouwwerk. Vandaar dat ik me verdiep in groenbemesters. Zaad is zo zwaar nog niet 😉

Morgen zal ik een aantal groenbemesters toelichten.

 

 

Roze appelmoes

P_20150827_104809Ik woon in een leuke gemeente vind ik. Niet alleen is er veel groen, ook zijn er walnotenbomen en appelbomen geplant waar iedereen van mag plukken en bij mag rapen. Voor wie wil valt er genoeg te halen al zul je er, met name bij de walnoten, meteen na een storm bij moeten zijn.

Ik heb wel een aantal jaren walnoten geraapt maar het kraken vind ik dan weer teveel werk. (ja, ik ben liever buiten aan het rapen dan op de bank aan het kraken) Als het anderhalf jaar duurt voor ik ze (laat) kraken getuigt dat niet echt van enthousiasme.

Appels rapen is een ander verhaal. Helemaal nu ik deze week weer ‘mijn’ logeerhond te logeren heb is het een leuke bezigheid om tijdens het wandelen wat appels te zoeken. En de hond vind een groter rondje al helemaal geen probleem. Ik heb deze week al heel wat appels gezocht en ook enige van de boom kunnen plukken. Over een paar weken is het hier appelplukdag en daarna zijn deze bomen helemaal leeg. Heel handig om te weten 😉

Voor het appelmoes maken had ik een nieuw recept dat ik wilde uitproberen. Ik kreeg namelijk een tijdje geleden van mijn buurvrouw een pot appelmoes. Róze appelmoes. Roze?! Wat bleek: het was appelmoes met zwarte bessen. Ah, toen was ik meteen geïnteresseerd. Ik heb namelijk wel struikjes zwarte bessen in mijn tuin staan maar vind de zwarte bessen los helemaal niet lekker. Maar misschien is de appelmoes wel een leuke bestemming…?

De smaak bevieP_20150827_104826l me prima en zorgvuldig heb ik het etiket bewaard. Inmiddels heb ik dus ook zelf roze appelmoes gemaakt. De verhouding zwarte bes met appel is ongeveer 1:8. Voor de mensen die graag iets nieuws uitproberen: appelmoes van appels en rabarber is óók erg lekker. En natuurlijk hoort er overal veel kaneel in. Maar dat kan ook een familietrekje zijn. appelmoes met zwarte bes

 

Nat, natter, natst

Ik moest vanDSCN1933daag naar de tuin om weer wat te oogsten, vanmorgen was het droog maar had ik andere bezigheden. Vanmiddag was het één uurtje droog volgens buienradar. In de praktijk was het een miezerregen. Maar goed, tegenwoordig kan ik ook prima in de regen in de tuin werken, al is het dan wat minder lekker werken. EDSCN1932en mooie regenjas speciaal voor regenachtige tuindagen maakt het nog wat aantrekkelijker. De tuinhandschoenen, (twee paar, handig als het ene paar halverwege kletsnat is) hang ik erna mooi te drogen op de pvc-buizen in de tuinkast.

De slakken laten zich duidelijk zien, die zijn helemaal in hun element met dit weer. Ach, is er toch iemand die ervan geniet, of beter gezegd: een heleboel. 😉  DSCN1934

Zomaar wat foto’s van de tuin

Meestal maak ik wat foto’s kriskas in de tuin voor ik naar huis ga. Niet altijd is er een verhaaltje over te schrijven waardoor sommige foto’s niet eens getoond worden. Jammer is dat, want al die planten groeien en groeien maar en het is natuurlijk leuk om dat te zien. Dus vandaag gewoon een paar foto’s van verschillende groenten en bloemen.

  • Er is alweer een grote pompoen op komst al moet deze nog wel een tijdje rijpen
  • hoera! Mijn zonnehoed bloeit! In het voorjaar was deze tot op het laatste stukje opgegeten door de slakken. Met wat slakkenkorrels en regelmatig water geven is het zowaar helemaal goed gekomen. Op de achtergrond nog gladiolen en een prachtige roze dahlia.
  • Ai… staande foto’s passen niet in dit foto-systeem. Maar dat het maïs is is wel zichtbaar en er zitten al aardige kolven aan. De mannelijke bloem aan de top moeten jullie er even bij denken.
  • Het kolenvak is redelijk kaal en inmiddels ingezaaid met de groenbemester Phacelia (bijenvoer) Ondertussen ook een handig plekje om wat snoeiafval te stallen. Al die stekels van de Japanse wijnbes hoeven niet in mijn compost, maar ik spaar het afval voor de gemeentewerf graag een beetje op.
  • De boerenkool groeit heel goed. Daardoor zit ‘ie wel een beetje verstopt tussen de bonenplanten, tomatenplanten en nog wat verdwaalde vingerhoedskruid.
pompoenzonnehoedmaiskolenboerenkool

Bijzondere komkommer

Van de week lag er weer een prachtige komkommer op mij te wachten. Zo leek het althans. Toen ik de komkommer wilde pakken zag ik dat deze aangegeten was door slakken. Toen ik de komkommer oppakte voelde ik hoe licht deze was. De komkommer bleek volledig hol te zijn! Een hele bijzondere oogst heb je dan… 😉 Aardig van de slakken om zich tot één komkommer te beperken en niet van alles een paar hapjes te nemen. P_20150821_190211P_20150821_190206